اصول کلی تغذیه پس از فعالیت ورزشی
پس از فعالیت ورزشی دستکم مقداری مایع برای جایگزینی عرق دفعی بنوشید همچنین ذخایر انرژی نیز باید بازسازی شوند به طور کلی گلیکوژن عضله میتواند هر ساعت تقریبا 5 درصد بازسازی شود بنابراین پس از یک جلسه تمرین طولانی یا شرکت در رویداد استقامتی بازسازی همه ی گلیکوژن مورد استفاده تقریبا 20 ساعت زمان نیاز دارد
به طور کلی در دو ساعت نخست پس از فعالیت ورزشی گلیکوژن سریعتر از شرایط عادی بازسازی می شود زیرا عضلات اماده ی جذب گلوکزند
آنزیمی به نام گلیکوژن سنتاز با عمل ویژه ی خود سبب بازسازی گلیکوژن بیشتری می شود و توانایی سلول های عضلانی برای جذب گلوکز از خون را افزایش می دهد اما باید به خاطر داشت بدون کربوهیدرات بازسازی گلیکوژن بسیار آهسته خواهد بود
مزیت اینکار افزایش بازسازی گلیکوژن می باشد غذاها و مایعات پرکربوهیدرات بخورید در دو ساعت نخست پس از یک فعالیت درمانده ساز 50 تا 100 گرم کربوهیدرات بخورید ممکن است مایعات پرکربوهیدرات مانند آبمیوه نوشابه ی گازدار نوشابه های تجاری یا نوشابه های غلیظ تر مانند شیر میوه ها را ترجیح دهید بهتر این است که مایعات به همراه کربوهیدرات انتخاب شود زیرا مایعات از دست رفته از عرق را نیز جایگزین می کند برای بازیافت سریع تر باید خوردن نوشابه های غیر الکلی را تا شفاف شدن رنگ ادرار ادامه دهید
شما می توانید غذاهای با GL زیاد را انتخاب کنید اما اگر تا جلسه ی تمرین بعدی 24 ساعت فرصت دارید تنها باید غذاهای کربوهیدرات دار را انتخاب و به مقدار کافی بخورید کربوهیدرات کافی بخورید تا مخزن سوخت گلیکوزن عضله در این 24 ساعت دوباره پر شود
هر چند برخی پیشنهاد کرده اند پس از فعالیت ورزشی خوردن مقداری پروتئین همراه با کربوهیدرات سرعت دوباره سازی گلیکوژن عضله را افزایش میدهد اما به نظر می رسد این فرایند بیشتر به کربوهیدرات و نه پروتیئن مربوط باشد
مطالعه ای نشان داده است خوردن یک مکمل مایع تقریبا 50 گرم پروتیئن و 160 گرم کربوهیدرات تامین میکند (نیم ساعت و 1ساعت پس از فعالیت ورزشی) که باعث افزایش یک ونیم برابری در ذخایرگلیکوزن در مقایسه با پیش از فعالیت ورزش شده است (زادوکسی یاسژلکیس و ایوی 1992 )
مطالعات دیگر نشان می دهند اگرورزشکاران پس ازفعالیت ورزشی کربوهیدرات کافی بخورند گلیکوژن به سرعت بازسازی میشود
اگرورزشکاران مقدار کربوهیدرات کمی به همراه پروتئین بخورند به نظر میرسد پروتئین ذخایر گلیکوژن را بیش تر از مقادیر مورد انتظار افزایش دهد (بورک کولیر و بیزلی 1195)
خوردن پروتئین و کربوهیدرات با هم در وعده ی پس از ورزش غنیمت است غذاهای پرکربوهیدرات مانند نان برنج سیب زمینی ماکارونی غلات صبحانه ای و ژله ها مقدار کمی پروتئین دارند و باید با غذاهای پرپروتئین مانند شیرماست گوشت تخم و مرغ یا ماهی خورده شوند
ورزشکاران تفریحی که یک ساعت در روز تمرین میکنند ازفواید پروتیئن اضافی نسبت به کربوهیدرات پس از فعالیت ورزشی سود نمی برند با وجود این پژوهشهای بیشتر نشان می دهند ورزشکاران نخبه که دو بار یا بی شتر در روز تمرین میکنند از مکمل های کربوهیرداتی و پروتئینی پس از تمرین سود خواهند برد
منبع :فلکس

بعد از تمرین بدنسازی چه نباید بخوریم؟
شما برای بازیابی انرژی، عضله سازی و افزایش متابولیسم خود به وعده بعد از تمرین نیاز دارید، اما نوع تغذیه نادرست میتواند تمام زحمات ورزشی شما را از بین ببرد. غذاهای نادرست بعد از تمرین شامل غذاهایی است که به سختی هضم می شوند، مملو از قند یا مملو از چربی های اشباع شده هستند، چنین غذاهایی برای سلامتی در حالت عادی هم مضر هستند.
با در نظر گرفتن این موضوع، ما تصمیم گرفتیم بدترین غذاهایی را که بعد از تمرین میخوریم را لیست کنیم:
نوشابه
فست فود
کربوهیدرات ساده
شکلات و شیرینیجات
نوشیدنیهای پر از شکر
غذاهای سنگین مثل کباب
غذاهایی که بسیار فلفلی است
آبمیوه (به خصوص میوههای ترش)
سبزیجات خام (به تنهایی و بدون هیچ پروتئینی)
غذاهای خیلی چرب (مثل پنیر پیتزای فراوان در غذا)
اشتباهات رایج در تغذیه ورزشی
انجام بعضی اشتباهات در تغذیه قبل از باشگاه و بعد از آن میتواند تمام زحمات شما را تحتالشعاع قرار دهد. این اشتباهات شامل موارد زیر هستند:
نخوردن غذا قبل از تمرین: ورزش کردن بدون تامین سوخت مورد نیاز بدن باعث خستگی زودرس، کاهش عملکرد ورزشی و حتی تجزیه عضلات میشود.
پرخوری بعد از تمرین: احساس گرسنگی پس از ورزش ممکن است باعث پرخوری شود و ذخایر چربی بدن را افزایش دهد. بنابراین لازم است مراقب حجم غذای خود باشید و از مصرف غذاهای ناسالم و پرکالری بپرهیزید.
حذف کامل کربوهیدرات یا چربی: کربوهیدرات و چربی هر دو از منابع اصلی انرژی هستند. بنابراین حذف کامل آنها باعث افت انرژی و کاهش عملکرد ورزشی میشود.
اتکای بیشازحد به مکملها: استفاده از مکمل بدون داشتن برنامه غذایی متعادل نه تنها هزینههای شما را بالا میبرد، بلکه ممکن است باعث کمبود مواد مغذی ضروری شود. به یاد داشته باشید که مکملها باید در کنار رژیم غذایی مصرف شوند، نه به عنوان جایگزین آن.
بیشتر بخوانید : آیا تغذیه مهمتر است یا تمرین؟
بهترین زمان غذا خوردن قبل تمرین چه موقع است؟
پاسخ این سوال به عوامل مختلفی مثل نوع تمرین و سرعت هضم غذا در بدن بستگی دارد. با این حال، یک اصل کلی وجود دارد: بهتر است بلافاصله قبل از تمرین غذا نخورید. چون زمانی که عضلات مشغول فعالیت هستند و معده هم در حال هضم غذا است، بدن دچار تداخل عملکرد میشود. این وضعیت میتواند باعث کاهش کیفیت تمرین یا بروز ناراحتیهای گوارشی شود.
بیشتر کارشناسان توصیه میکنند 1 تا 4 ساعت قبل از باشگاه غذا بخورید. این بازه زمانی به شما کمک میکند هم انرژی مورد نیاز برای ورزش را دریافت کنید و هم احتمال بروز مشکلات گوارشی را به حداقل برسانید. البته واکنش بدن افراد مختلف با هم متفاوت است. بنابراین لازم است بازههای زمانی مختلف را امتحان کنید تا ببینید کدام گزینه برای بدن شما بهتر جواب میدهد.
اگر زمان تمرین به وعده غذایی خیلی نزدیک است، بهتر است برای تغذیه قبل از باشگاه به سراغ یک میانوعده سبک بروید. برای مثال، خوردن مقداری میوه 30 تا 60 دقیقه قبل از تمرین میتواند گزینه مناسبی باشد.
طرز تهیه غذاهای پروتئین دار بعد باشگاه
همانطور که گفتیم تغذیه در دورهای که ورزش میکنید، بسیار مهم است. اکنون بهترین پیشنهادات برای وعده بعد از تمرین را برای شما میآوریم. با این غذاها، بسیار زودتر و بهتر به نتیجه دلخواهتان خواهید رسید.
۱. ساندویچ مرغ کبابی
مرغ دارای چربی اشباع کم و پروتئین زیاد است؛ برای همین هم یک وعده بعد از تمرین عالی به حساب میآید. پیشنهاد میکنیم این ساندویچ مرغ را برای حجم گرفتن هرچه بیشتر حتما امتحان کنید. یک نان گندم کامل بخرید که غنی از فیبر و پروتئین باشد. اسفناج، کلم پیچ و تکههای گوجهفرنگی را داخلش بگذارید.
همچنین میتوانید با درستکردنِ یک سُس خانگی همراه با روغن زیتون، و اضافهکردنِ کاهو، این ساندویچ مرغ را خوشمزهتر و لذیذتر کنید. این ساندویچ کمهزینه است و آمادهکردنِ آن کمتر از ۵ دقیقه زمان میبرد.
جدول ارزش غذایی یک ساندویچ مرغ کبابی
| کالری | ۳۰۹ |
| چربی | ۶.۸ گرم |
| پروتئین | ۲۸.۹ گرم |
| کربوهیدرات | ۲۷.۲ گرم |
۲. تخم مرغ آبپز
تخممرغ در بدنسازی یکی از عالیترین گزینههاست. آبپزکردنِ تخممرغ کاری ندارد و وقتی هم از شما نمیگیرد. اما آیا عضلهسازی با تخممرغ ممکنه؟ چرا انقدر تخممرغ در بین بدنسازان، پرطرفدار است؟
در هر تخممرغ، ۶ گرم پروتئین با کیفیت عالی وجود دارد. کیفیت این پروتئین آنقدر بالاست که از آن بهعنوان استاندارد برای سنجش پروتئین سایر مواد غذایی استفاده میشود. همچنین، تخممرغ منبع سرشاری از ویتامینهاست.
سه عدد تخممرغ را آبپز کرده و میل کنید، فرقی ندارد خالی بخورید یا نه؛ اما میتوانید برای بهترشدنِ طعم تخممرغها نمک، فلفل قرمز، حلقههای گوجهفرنگی و هر نوع سبزی دیگری (اسفناج یا کاهو) را اضافه کرده و بهعنوان وعده بعد از تمرین نوش جان کنید!
جدول ارزش غذایی یک عدد تخم مرغ آبپز
| کالری | ۷۸ |
| چربی | ۵ گرم |
| پروتئین | ۶ گرم |
| کربوهیدرات | ۰.۶ گرم |
۳. سینه مرغ آبپز و برنج
خیلی از افراد فکر میکنند که برنج به طور کلی برای تناسب اندام و بدنسازی مناسب نیست. این تفکر، متاسفانه یک اشتباه رایج است. در واقع برنج منبع کربوهیدرات برای جبران انرژی از دست رفته است و اصلا نباید آن را حذف کنید. از طرفی میدانید که سینه مرغ یکی از منابع عالی پروتئین برای بدنسازی، ریکاوری و و بازسازی عضلات است.
سینه مرغ را به صورت آبپز در کنار مقداری برنج پخته شده مصرف کنید و از فواید این ترکیب عالی بهرهمند شوید.
جدول ارزش غذایی ۱۰۰ گرم سینه مرغ + ۶ قاشق برنج
| کالری | ۲۹۰ |
| چربی | ۸.۵ گرم |
| پروتئین | ۳۲.۸ گرم |
| کربوهیدرات | ۲۵.۲ گرم |
۴. ماکارونی با سویا
ماکارونی این غذای پرطرفدار ایتالیایی، غیر از اینکه خوشمزه است، بهعنوان یک انتخاب هوشمندانه برای وعده بعد از تمرین هم انتخاب میشود! میپرسید چرا؟
شما برای اینکه از پسِ تمرینات بدنسازی بربیایید، به انرژی زیادی نیاز دارید. “غذا” سوخت بدن شماست و ورزشکاران به سوخت زیادی نیاز دارند؛ ماکارونی یکی از بهترین سوختهای بدن شماست.
مصرف یک کربوهیدرات زودجذب و ساده، بهترین راه برای بازیابیِ گلیکوژنِ مصرفشده عضلانی پس از تمرین قدرتی است. ماکارونی را با سویا طبخ کنید و روی آن سس کچاپ با چند برگ جعفری بگذارید و بهعنوان یک وعده بعد از تمرین هیجانانگیز میل کنید. نوش جان!
جدول ارزش غذایی ۲۰۰ گرم ماکارونی با سویا
| کالری | ۳۲۰ |
| چربی | ۸ گرم |
| پروتئین | ۲۰ گرم |
| کربوهیدرات | ۴۲ گرم |
۵. ساندویچ تن ماهی
تن ماهی منبع غنی پروتئین و یک وعده بعد از تمرین خوشمزه و مقوی است. همچنین سرشار از امگا۳ است که برای ریکاوری بعد از یک تمرین قدرتی مثل بدنسازی معجزه میکند. اگر پس از تمرین قدرتی ساندویچ تن ماهی برای خود آماده کنید، هم ذخیره پروتئینی و انرژی خود را بالا بردهاید، هم اینکه درد التهاب عضلات خود را پس از تمرین کاهش دادهاید و میتوانید در جلسه بعدی تمرین خود، با توان بیشتری برای پیشرفت بهتر تلاش کنید.
برای تهیه این وعده، نصف یک تن ماهی (به مدت ۲۰ دقیقه بجوشانید) را با پیاز، کاهو، گوجهفرنگی، خیارشور، نمک و فلفل در نان بپیچید و میل کنید. با خوردنِ این ساندویچ به عضلاتتان اجازه میدهید از این وعده مغذی استفاده کند.
جدول ارزش غذایی ۱۰۰ گرم تن ماهی
| کالری | ۱۸۶ |
| چربی | ۸ گرم |
| پروتئین | ۲۶ گرم |
| کربوهیدرات | ۰ گرم |

تغذیه بعد از باشگاه
بدن شما بعد از تمرین به شدت به سوختگیری مجدد نیاز دارد. چرا که ذخایر انرژی آن بهخصوص گلیکوژن کاهش یافته و بافتهای عضلانی تحت فشار قرار گرفتهاند. اینجاست که وعده غذایی بعد تمرین نقش مهمی در بازسازی عضلات و بازیابی ذخایر انرژی ایفا میکند.
برای شروع موثر فرآیند ریکاوری توصیه میشود ظرف 30 تا 60 دقیقه پس از تمرین غذایی مصرف کنید که حاوی پروتئین و کربوهیدرات باشد. این دو درشت مغذی به پر شدن ذخایر گلیکوژن، کاهش درد عضلانی و ساخت عضلات کمک میکنند. اکنون اگر این سوال برایتان مطرح شده است که بعد از باشگاه چی بخوریم که پروتئین و کربوهیدرات کافی داشته باشد، باید بگوییم بهترین گزینهها میتوانند شامل موارد زیر باشند:
شیر کاکائو همراه با بادام
ماست یونانی با گرانولا و بلوبری
سیب با کره بادامزمینی
تخممرغ و نان تست
مرغ و برنج
اگر بلافاصله بعد از تمرین احساس گرسنگی نمیکنید یا اشتهای کافی ندارید، میتوانید از گزینههای مایع مثل نوشیدنیهای حاوی پروتئین وی یا شیر کاکائو استفاده کنید.
بیشتر بخوانید : برای ریکاوری سریع از این ۵ غذا استفاده کنید
قبل و بعد از تمرین بدنسازی چی بخوریم
قبل و بعد از تمرین بدنسازی، مکملهایی مانند پروتئین وی (برای ترمیم عضلات)، کراتین (برای افزایش قدرت و حجم)، BCAAها (برای کاهش تجزیه عضلات)، گلوتامین (برای بهبود بازیابی)، کربوهیدراتهای ساده (برای بازسازی گلیکوژن)، و سیترولین مالات (برای بهبود جریان خون و کاهش خستگی) مفید هستند. همچنین آنتی اکسیدانها (ویتامین C و E) و L-کارنیتین (برای چربی سوزی و انرژی بیشتر) میتوانند به تسریع روند بازیابی و رشد عضلات کمک کنند.
1. پروتئین وی (Whey Protein)
پروتئین وی یکی از سریعترین و مؤثرترین مکملها برای تحریک رشد عضلات است. این پروتئین به سرعت جذب بدن میشود و به ترمیم و بازسازی عضلات کمک میکند. مصرف پروتئین وی بعد از تمرین به افزایش سنتز پروتئین عضلات کمک کرده و در نتیجه رشد عضلانی را تسریع میبخشد. این مکمل همچنین میتواند از تجزیه عضلات جلوگیری کرده و روند بازیابی را تسریع کند.
عنوان تحقیق: Whey Protein Stimulates Postprandial Muscle Protein Accretion More Effectively Than Casein
نویسنده: Boirie et al.
سال انتشار: 2023
نتیجه: پروتئین وی به دلیل جذب سریع و افزایش قابلتوجه سطح لوسین در خون، سنتز پروتئین عضلانی را بیشتر از کازئین تحریک میکند، بهویژه پس از تمرین مقاومتی.
2. پروتئین کازئین (Casein Protein)
پروتئین کازئین به دلیل جذب کندش، یک منبع عالی از پروتئین طولانیمدت برای عضلات است. این پروتئین بهطور مداوم در طول زمان آزاد میشود و به عضلات کمک میکند تا در مدت طولانیتر مواد مغذی دریافت کنند. در حالی که پروتئین وی سریعاً جذب میشود، کازئین میتواند در طول شب یا برای حفظ تغذیه عضلات در فواصل طولانیتر از وعدههای غذایی مصرف شود.
عنوان تحقیق: Pre-sleep Casein Protein Ingestion: New Paradigm in Post‑exercise Recovery
نویسنده: Kin B. Tipton و همکاران
سال انتشار: 2021
نتیجه: مصرف ۴۰ گرم کازئین حدود ۳۰ دقیقه قبل خواب، رشد عضلانی و ترمیم پس از تمرین را بهبود میبخشد و تعادل پروتئینی مثبت را حفظ میکند.
برای خرید پروتئین شیر ایزوله پگاه کلیک کنید.
3. کراتین (Creatine)
کراتین یک مکمل مؤثر برای افزایش قدرت و حجم عضلانی است. این مکمل باعث پر شدن ذخایر کراتین در عضلات شده و انرژی لازم برای تمرینات شدیدتر را فراهم میکند. کراتین به افزایش قدرت عضلانی کمک کرده و همچنین باعث رشد عضلات از طریق نگهداری آب در آنها میشود، که به افزایش حجم عضلات نیز منجر میشود. علاوه بر این، کراتین میتواند بازیابی سریعتر عضلات را بعد از تمرینات شدید تسهیل کند.
عنوان تحقیق: Effects of Creatine Supplementation and Resistance Training on Lean Mass and Strength
نویسنده: Antonio et al.
سال انتشار: 2024
نتیجه: استفاده از کراتین همراه با تمرین مقاومتی باعث میانگین افزایش ۱.۳ کیلوگرم توده عضلانی بدون چربی و قدرت قابلتوجه در بزرگسالان کمتر از ۵۰ سال شد.
4. کربوهیدراتهای ساده (Simple Carbs)
کربوهیدراتهای ساده مانند دکستروز یا مالتودکسترین به سرعت در بدن جذب میشوند و انرژی فوری برای عضلات فراهم میکنند. مصرف این کربوهیدراتها بعد از تمرین به سرعت ذخایر گلیکوژن عضلات را بازسازی کرده و انرژی مورد نیاز برای تمرینات بعدی را تأمین میکند. این مکملها میتوانند به جلوگیری از افت انرژی و کاهش خستگی کمک کنند.
عنوان تحقیق: Effects whey hydrolysate ingestion on MPS: dose and response
نویسنده: Moro et al.
سال انتشار: 2019
نتیجه: مصرف ویهیدرولیزه همراه با کربوهیدرات سریع جذب باعث افزایش سریعتر سطح اسیدهای آمینه خون و تحریک مؤثرتر سنتز پروتئین عضلانی میشود.
5. آنتیاکسیدانها (Vitamin C & E)
تمرینات شدید میتوانند موجب تولید رادیکالهای آزاد شوند که باعث استرس اکسیداتیو و آسیب به عضلات میشود. آنتیاکسیدانها مانند ویتامین C و E به کاهش این آسیبها کمک میکنند و روند بازیابی را تسریع بخشیده و التهاب عضلانی را کاهش میدهند. این مکملها همچنین از آسیبهای سلولی ناشی از تمرینات شدید پیشگیری کرده و به عملکرد بهتر بدن در آینده کمک میکنند.
عنوان تحقیق: Omega-3 Fatty Acid Supplementation on Post-Exercise Inflammation
نویسنده: Fernández‑Lázaro et al.
سال انتشار: 2023
نتیجه: مصرف اسیدهای چرب امگا‑۳ و آنتیاکسیدانهای همراه به کاهش نشانههای التهاب عضلات، درد و استرس اکسیداتیو پس از تمرین کمک کرده و کیفیت بازیابی را بهبود میبخشد.
6. سیترولین مالات (Citrulline Malate)
سیترولین مالات به بهبود جریان خون و اکسیژنرسانی به عضلات کمک میکند، که باعث کاهش خستگی عضلانی و افزایش عملکرد میشود. مصرف این مکمل میتواند موجب افزایش توان و استقامت در تمرینات و کاهش درد عضلانی پس از تمرینات شدید شود. همچنین سیترولین مالات به عنوان یک تقویتکننده عملکرد در تمرینات پرفشار عمل میکند.
عنوان تحقیق: Acute Effect of Citrulline Malate on Resistance Exercise Performance
نویسنده: Perez‑Guisado et al.
سال انتشار: 2010
نتیجه: مصرف ۸ گرم سیترولین مالات ۱ ساعت قبل از تمرین باعث افزایش دفعات اجرای تکرار تا خستگی و کاهش درد عضلانی پس از تمرین میشود.
