زغال اخته ، آنتی اکسیدانی قدرتمند
رادیکالهای آزاد باعث آسیب سلولهای عضلات شما می شوند و می توانند به سرعت نتایج تلاش شما را در باشگاه تلف کنند ، بنابراین نیاز است به نحوی این مواد را خنثی کنید .
از این جهت تقریباً هیچ میوه یا گیاهی نمی تواند بهتر از زغال اخته به شما کمک کند . زغال اخته به این دلیل قابلیت بالایی در این زمینه دارد کهغنی از آنتوسیانیدین است ، آنتی اکسیدان قدرتمندی که رادیکالهای آزاد را شکار می کند بعلاوه اینکه عملکرد مغز را هم تقویت می کند .
در مطالعه ای که اخیراً نتایج آن در ژورنال تغذیه مولکولی و تحقیقات تغذیه به چاپ رسید ، آسیب دیدگی بافت عضلات در هنگام مصرف عصاره های میوه های مختلف تحت بررسی قرار گرفت . عصاره زغال اخته آسیب را بهتر از دیگر انواع میوه ها کاهش داد . این کنترل آسیب برابر است با ریکاوری عضلانی سریعتر و در نتیجه افزایش پتانسیل رشد . ( از مصرف زغال اخته با لبنیات خودداری کنید ، چون مانع جذب آنتی اکسیدان های آن می شود )
مقدار مناسب یک وعده یک فنجان زغال اخته است و ارزش غذایی آن برابر است با ۸۳ کالری ، یک گرم پروتئین ، ۲۱ گرم کربوهیدرات و چربی آن صفر است . خصوصیت ارزشمند آن هم تامین ۱۵۰ میلی گرم آنتوسیانیدین می باشد یعنی همان آنتی اکسیدان قدرتمند
بهترین زمان مصرف ان نیز یک تا ۲ فنجان قبل از تمرین می باشد ولی نه به همراه پروتئین وی ، کازئین یا محصولات لبنی
بهترین زمان مصرف
1 تا 2 ساعت قبل یا بعد از غذا.
خواص زغال اخته
زغال اخته میوه چندان معروف و محبوبی نیست اما از لحاظ غذایی ارزش بسیار باالیی دارد. آهن، اسید فولیک، کلسیم، ویتامینهای C، E، 1B و 2B و فالونوئیدها بخشی از مواد ارزشمند موجود در این میوه هستند. رنگدانهای از گروه فالونوئیدها به نام آنتوسیانین از دیگر ترکیبات موجود در این میوه است. آنتوسیانین عامل قرمزی میوههایی چون گیالس و گوجه فرنگی است.
وجود فیبر از دیگر دالیل مفید بودن این میوه است. آنتی اکسیدان از دیگر ترکیبات ارزشمند این میوه است که نقش مؤثری در پیشگیری از بیماریهایی چون سرطان، آرتروز، دیابت و .. دارد. تاکنون در این میوه 71 ترکیب آنتیکسیدان کشف شده است. ضمن اینکه این میوه کالری کمی دارد و مصرف آن موجب افزایش وزن نمیشود.
فواید زغال اخته
تقویت بدن
به خاطر وجود مواد معدنی باارزشی چون کلسیم، مس، منگنز، پتاسیم و روی در زغال اخته این میوه در تقویت عمومی بدن مؤثر است. ضمن اینکه این میوه منبع خوبی از سدیم نیز هست. لذا برای تقویت بدن و تسریع بهبود بیماریهای مختلف بسیار تأثیرگذار است.
جلوگیری از پیشروی سرطان
بنا بر تحقیقات انجام شده مواد مغذی زغال اخته در جلوگیری از تکثیر سلولهای سرطانی نقش مؤثری دارند. جلوگیری از پیشروی سرطان ریه، سرطان کولون )بخشی از روده بزرگ( و سرطان خون از جمله فواید این گیاه است. نکته قابل توجه این است که مواد مؤثر موجود در این میوه تنها بر سلولهای سرطانی تأثیرگذار هستند.
تأثیر این گیاه در پیشگیری از ابتال به سرطان پروستات، ریه و پوست نیز اثبات شده است. برای بهرهمندی از این خواص نه فقط عصاره میوه بلکه تمام میوه به طور کامل باید مصرف شود
پیشگیری از بیماریهای قلبی
همانطور که گفتیم آنتوسیانین یکی از مواد مغذی ارزشمند موجود در این محصول است. این ماده همان ماده با ارزشی است که در میوههای قرمزرنگ یافت میشود. تحقیقات انجام شده نشان میدهد افرادی که در یک دوره خاص مقدار زیادی آنتوسیانین مصرف کردهاند کمتر در معرض خطر ابتال به بیماریهای قلبی قرار گرفتند.
لذا میتوان گفت این ماده نقش مؤثری در کاهش بیماریهای قلبی دارد. جلوگیری از خونریزی یکی از خواص زغال اخته جلوگیری از خونریزی و التیام زخمهای سطحی است. گفته میشود ابوعلی سینا برای شستشوی زخمهای سطحی از آب این میوه و برای التیام زخم از پودر ریشه این گیاه استفاده میکرده است
خواص و مزایای حیرت انگیز زغال اخته:
در لیست زیر، فواید زغال اخته تازه را باهم میخوانیم.
1. کلسترول بد پایین (LDL)
اولین پاسخ به سوال زغال اخته برای چی خوبه را میتوان با کلسترول شروع کرد. زغال اخته اگر در مقادیر مناسب مصرف شود، تولید کلسترول خوب را تحریک می کند ترکیبات پلی فنولیک سطوح تری گلیسرید را در خون تنظیم می کنند . این به نوبه خود از بدن در برابر حمله قلبی، دیابت و چاقی محافظت می کند.
2. خواص زغال اخته برای بهبود سلامت روده:
رنگدانه ها که رنگ مشخص را به زغال اخته می دهند مسئول این فعالیت هستند. طبق مطالعه ای این ترکیبات اجازه نمی دهند که میکروب های مضر بر شکم تاثیر بگذارند. آن ها همچنین غشا سلولی داخلی شکم را بازسازی و زخم معده را درمان می کنند.
3. زغال اخته برای حفاظت از سیستم قلبی و عروقی:
با کاهش کلسترول بد و سطوح تری گلیسرید مربوطه در خون، خواص ذغال اخته می تواند از حملات قلبی و ایست قلبی جلوگیری کند. ترکیبات ضد التهاب موجود در آن ها به تنظیم فشار خون با تامین آرامش رگ های خونی کمک می کنند.
4. زغال اخته برای درمان عفونت ادراری (UTIs):
خاصیت زغال اخته درمورد توانایی التیام و جلوگیری از عفونت ادراری این میوه، بسیار قابل توجه است. فلائونید باکتری ها را از چسبیدن به غشا سلول داخلی مجاری ادراری جلوگیری می کند . از آنجا که باکتری ها نمی توانند بدون اتصال به سطح (چسبندگی)در بدن رشد کنند، از بین می روند.
5. زغال اخته برای محافظت کلیه ها در برابر عفونت:
در لیست فواید و مضرات زغال اخته، مورد کلیه شاید یکی از مهترین هاست. میدانیم که عفونت اگر درمان نشود، ممکن است به کلیه ها سرایت کند و نیاز باشد برای درمان این عفونت، مقدار زیادی آنتی بیوتیک مصرف کنید. بجای انتی بیوتیک زغال اخته بخورید که خواص زغال اخته در حفاظت از کلیه ها در برابر التهاب بسیار موثر است.
6. مصرف زغال اخته برای درخشندگی پوست:
یکی از دلایل برجسته خوردن زغال اخته می تواند داشتن پوست درخشان باشد. با حدود 98 درصد آب، 24 درصد ویتامین ث و سطح بالای آنتی اکسیدان ها، زغال اخته برای درخشان شدن پوست مفید است.
7. جلوگیری از سرطان سینه بالابردن ایمنی:
نتایج تحقیقی در سال 2016 ادعا می کند رژیم غذایی زغال اخته از شما در برابر 17 سرطان مختلف محافظت می کند. آنتی اکسیدان و ضد التهاب باعث توقف تکثیر سلول های سرطانی و رشد تومور را مهار می کنند و این تغییر، فعالیت و تعداد خاصی از سلول های سیستم ایمنی همراه با آنزیم های خاص درگیر در مکانیزم های دفاعی را افزایش می دهند.
8. زغال اخته برای کاهش عفونت در دوران بارداری:
همانند نحوه مبارزه با عفونت ادراری ، اجزای فعال زغال اخته احتمال ابتلا به عفونت باکتریایی در دوران بارداری را کاهش می دهند. برخلاف این افسانه، آن ها هیچ گونه نقص مادرزادی در جنین یا مشکلات پس از زایمان در زنان را تحریک نمی کنند.
9. زغال اخته برای درمان عفونت های قارچی:
زغال اخته نیز می توانند به نفع دندان هاعمل کنند. تحقیقات نشان می دهند که ترکیبات ضد التهاب، تشکیل بیوفیلم ها را روی دندان ها و زبان کاهش می دهند که می تواند به این شیوه و با کمک خاصیت زغال اخته ، عفونت دندانی و پوسیدگی را کاهش دهند.
بیشتر بدانید
بیش از 1000 سال است که از زغال اخته در طب سنتی ایران، قفقاز و آسیای مرکزی استفاده میشود.
زغال اخته به دلیل داشتن خواص ضد التهابی، ضد سرطانزایی و آنتی اکسیدانی، کاربرد گستردهای دارد.
پیشرفتهای اخیر در کشت زغال اخته، باعث توسعه واریتههایی با رنگهای جذابتر و میوههای بزرگتر شده است.
در ایتالیا از زغال اخته در صنعت لوازم آرایشی استفاده میشود.
طبق برخی از تحقیقات، میوه زغال اخته میتواند فشار خون بالا و چاقی را بهبود دهد.
طبق نتایج مطالعهای در سال 2019، مصرف عصاره میوه زغال اخته باعث کاهش قابلتوجه وزن، کاهش شاخص توده بدنی (BMI)، کاهش اندازه دور کمر، کاهش کلسترول بد (LDL) در خون، کاهش مقاومت به انسولین و افزایش کلسترول خوب (HDL) در خون میشود.
میوههای زغال اخته نه تنها به شکل تازه مصرف میشوند، بلکه برای تهیه مربا، کمپوت، شربت (سیروپ) و انواع مختلف نوشیدنیهای غیرالکلی نیز استفاده میشوند.
عصاره متانولی میوه زغال اخته حاوی فنولیک اسیدها (به عنوان مثال گالیک، وانیلیک، کلروژنیک، کافئیک، سیرینجیک، پی-کوماریک، فرولیک، سیناپیک، سالیسیلیک، الاژیک و ترانس سینامیک) و فلاوونوئیدها (به عنوان مثال کاتچین، اپیکاتچین، روتین، میریستین و کورستین) است.
میوه زغال اخته منبع غنی از ترکیبات فنلی، آنتوسیانین و ویتامین C (اسکوربیک اسید) است.
روستای هیر در ارتفاعات البرز در استان قزوین، بزرگترین تولیدکننده زغال اخته در ایران است.
زغال اخته هیر قزوین بهترین و مرغوبترین زغال اخته در ایران محسوب میشود.
برخی سوالات متداول درباره زغال اخته
زغال اخته برای چی خوبه؟
زغال اخته دارای خواص زیادی است که هم در طب سنتی و هم در مطالعات علمی به آن اشاره شده است. برخی از این خواص شامل موارد زیر است:
خواص زغال اخته بر اساس طب سنتی:
اختلالات گوارشی: زغال اخته میتواند به درمان بیماریهای روده، التهاب روده، اسهال و کمک کند.
تقویت کلیه: در طب سنتی، زغال اخته برای تنظیم عملکرد کلیه و دفع سنگ کلیه مورد استفاده قرار میگیرد.
پیشگیری از عفونتهای ادراری: زغال اخته میتواند به پیشگیری و درمان عفونتهای ادراری کمک کند.
تقویت سیستم ایمنی: زغال اخته به دلیل داشتن ویتامینها و مواد معدنی مختلف، میتواند سیستم ایمنی بدن را تقویت کند.
تنظیم قند خون: مصرف زغال اخته برای کاهش قند خون و کنترل دیابت مفید است.
علاوه بر این، در طب سنتی کشورهای مختلف از زغال اخته برای پیشگیری و درمان کم خونی، نقرس، بیماریهای پوستی، درد مفاصل، اختلالات متابولیسم، سل و گرمازدگی به طور سنتی استفاده میشود.
خواص زغال اخته بر اساس مطالعات علمی:
آنتیاکسیدان قوی: زغال اخته دارای مقدار زیادی آنتیاکسیدان است که به مبارزه با رادیکالهای آزاد کمک میکند و میتواند از پیری زودرس و بروز بیماریهای مزمن جلوگیری کند.
کاهش چربی خون و حفظ سلامت قلب و عروق: مطالعات نشان دادهاند که زغال اخته میتواند به کاهش کلسترول و تریگلیسرید خون کمک کند، که در نتیجه به بهبود سلامت قلب و عروق منجر میشود. همچنین برخی تحقیقات روی عصاره زغال اخته اثبات کردهاند که زغال اخته برای کاهش فشار خون مفید است.
پیشگیری از سمّیت کلیوی: زغال اخته به دلیل داشتن ترکیبات آنتی اکسیدانی، میتواند اثرات نامطلوب داروها یا سایر ترکیبات شیمیایی بر کلیه را کاهش دهد.
دیابت: زغال اخته به بهبود آسیب پانکراس به دلیل بیماری دیابت کمک میکند. همچنین خوردن روزانه این میوه به تنظیم قند خون و بهبود علائم دیابت کمک میکند.
کاهش عفونت به ویژه عفونت پوستی: میوه زغال اخته سرشار از ترکیبات ضدمیکروبی است.
طبع زغال اخته در طب سنتی چیست؟
طبق اصول طب سنتی ایرانی، زغال اخته دارای طبع سرد و خشک است. این میوه به دلیل طبع سرد و خشکی که دارد، میتواند برای افرادی که طبع گرم و تر دارند مفید باشد و به تعدیل طبع آنها کمک کند.
زغال اخته در بارداری چه خواص و مضراتی دارد؟
مطالعات علمی دقیق درباره خواص و مضرات زغال اخته در دوران بارداری در دسترس نیست. با این حال، طبق مطالعات انجام شده و یا براساس اصول طب سنتی ایرانی، میتوانیم برخی اثرات مصرف زغال اخته در این دوران را بررسی کنیم.
خواص زغال اخته در بارداری:زغال اخته منبع غنی از ویتامینها و مواد معدنی که میتواند به تقویت سیستم ایمنی و سلامت عمومی مادر کمک کند. زغال اخته دارای مقدار زیادی آنتیاکسیدان است که میتواند از آسیبهای سلولی و التهابات جلوگیری کند.
زغال اخته خاصیت ضد میکروب دارد و ممکن است به پیشگیر ی از عف ونتهای ادراری که در بارداری شایع است، کمک کند.
مضرات زغال اخته در بارداری:
طبع سرد و خشک: همانطور که گفته شد، زغال اخته طبع سرد و خشکی دارد و مصرف بیش از حد آن ممکن است برای افرادی که مزاج آنها سرد است، مناسب نباشد.
افزایش اسید معده: مصرف زیاد زغال اخته ممکن است باعث افزایش اسیدیته معده شود که میتواند به سوزش سر دل و مشکلات گوارشی منجر شود.
✔توصیهها:
همیشه قبل از اضافه کردن هر ماده غذایی جدید به رژیم غذایی خود در دوران بارداری، با پزشک یا متخصص تغذیه مشورت کنید.
مصرف متعادل و در حد اعتدال زغال اخته معمولاً بیخطر است.
