شدت تمرینات در بدنسازی

شدت تمرینات در بدنسازی

در تمرینات قدرتی شدت (بار) و به عنوان درصدی از ۱RM بیان می گردد

شدت به عنوان عمل تحریک نیرومندانه اعصاب بکار گرفته شده در تمرین می باشد قدرت تحریک بستگی به بار تمرین نیز داشته و به سرعتی که آن حرکت اجرا می شود تغییر استراحت  اینتروال بین تکرارها و ست ها و فشار روانی زمان تمرین مربوط است

بنابراین شدت تمرین با توجه به تلاش عضلانی به کار گرفته شده و انرژی مصرف شده در طی تمرینات قدرتی مشخص می شود

 فوق بیشینه باری فراتر از یک ماکزیمم قدرت است که در اغلب موارد بار بین ۱۰۰ تا ۱۲۵ درصد ۱RM که منجر به استفاده از نیروی اکسنتریک می شود را گویند

وقتی از روش بار فوق بیشینه استفاده میکنید بهتر است که از ۲ یار کمکی نیز استفاده شود تا هر کدام در یکی از انتهاهای هالتر بایستد که از حادثه و اسیب جلوگیری شود

در طی مرجله بیشینه قدرت فقط ورزشکارانیکه تمرینان پیش زمینه ای قوی و یا تمرینات پایه ای مقاومتی داشته ایند از این تمرین (فوق بیشسنه ) می توانند استفاده نمایند ورزشکاارن دیگر بایستی حداکثر از بار تمرین ۱۰۰ درصد یا ۱RM  استفاده نمایند

  جدول زیر بار بکار رفته در تمرینات قدرتی را نشان می دهد

جدول مقیاس شدت  (بار) بکار گرفته شده در تمرین قدرتی و بدنسازی

 RM = یک تکرار حداکثر

جدول یک تکرار حداکثر

چکیده :

حداکثر بار یعنی ۹۰ تا ۱۰۰ درصد ماکزیمم وزنه ای که فرد بلند میکند (بیشینه)

بارسنگین یعنی ۸۰ تا ۹۰ درصد ماکزیمم وزنه ای که فرد بلند میکند

بار متوسط یا زیر بیشینه یعنی ۵۰ تا ۸۰ درصد ماکزیمم وزنه ای مه فرد بلند می کند

بارکم یعنی هر باری که بین ۳۰تا۵۰ درصد ماکزیمم وزنه ای است که فرد می تواند بلند کند

معتبرترین روش های افزایش شدت تمرین در بدنسازی

۱. دراپ ست (Drop Set)

مفهوم و نحوه اجرا

دراپ ست یکی از محبوب‌ترین تکنیک‌های افزایش شدت تمرین است که در آن شما پس از رسیدن به ناتوانی عضلانی، مقدار وزنه را کاهش داده و بلافاصله تمرین را ادامه می‌دهید. این تکنیک عضلات را به خستگی عمیق‌تری می‌برد و موجب هایپرتروفی عضلانی می‌شود.

مثال عملی

• با ۸۰ کیلوگرم پرس سینه بزنید تا به ناتوانی عضلانی برسید.
• وزنه را به ۶۰ کیلوگرم کاهش دهید و مجدداً تمرین را ادامه دهید.
• سپس به ۴۰ کیلوگرم کاهش دهید و ست نهایی را بزنید.

مزایا: افزایش حجم تمرین، شکستن استپ عضلانی
معایب: نیاز به ریکاوری بیشتر

۲. تکنیک پیش خستگی (Pre-Exhaustion)

مفهوم و نحوه اجرا

در این تکنیک، قبل از اجرای یک تمرین ترکیبی (مانند: اسکوات یا پرس سینه)، ابتدا یک تمرین ایزوله را برای همان عضله اجرا می‌کنید. این باعث می‌شود که عضله هدف قبل از تمرین اصلی خسته شود و فشار بیشتری دریافت کند.

مثال عملی

• قبل از اسکوات: تمرین جلوپا با دستگاه را انجام دهید.
• قبل از پرس سینه: فلای سینه با دمبل بزنید.

مزایا: تحریک عضلات عمیق‌تر، بهبود رشد عضلانی
معایب: نیاز به برنامه‌ریزی دقیق

۳. استراحت-توقف (Rest-Pause)

مفهوم و نحوه اجرا

این روش شامل: انجام یک ست تا ناتوانی، استراحت کوتاه (۱۰-۱۵ ثانیه) و سپس اجرای چند تکرار اضافه است. این کار باعث می‌شود که عضلات تا حد امکان خسته شوند.

مثال عملی

• پرس سینه: ۸ تکرار با وزنه سنگین
• استراحت ۱۰ ثانیه‌ای
• ۳ تکرار دیگر
• استراحت ۱۰ ثانیه‌ای
• ۲ تکرار دیگر

مزایا: افزایش استقامت عضلانی و افزایش شدت تمرین
معایب: فشار زیاد بر سیستم عصبی

۴. تمرینات سوپرست (Superset)

مفهوم و نحوه اجرا

در سوپرست، بدون استراحت ۲ تمرین را پشت سر هم انجام می‌دهید. این تکنیک برای افزایش شدت تمرین و کاهش زمان استراحت عالی است.

انواع سوپرست

• عضلات مخالف: جلو بازو + پشت بازو
• عضلات مشابه: پرس سینه + فلای دمبل
• بالا تنه + پایین تنه: اسکوات + پرس سرشانه

مزایا: صرفه‌جویی در زمان، افزایش حجم تمرین
معایب: نیاز به استقامت بالا

۵. تمرینات تری ست و جاینت ست (Tri-Set & Giant Set)

مفهوم و نحوه اجرا

• تری ست: انجام ۳ تمرین پشت سر هم بدون استراحت
• جاینت ست: انجام ۴ تمرین یا بیشتر بدون استراحت

مثال عملی برای جاینت ست (عضلات سینه)

1. پرس سینه هالتر – ۱۰ تکرار
2. فلای دمبل – ۱۲ تکرار
3. پرس بالا سینه دمبل – ۱۰ تکرار
4. شنا سوئدی – تا ناتوانی

مزایا: افزایش چربی‌سوزی و شدت بالا
معایب: فشار زیاد بر سیستم عصبی

۶. افزایش زمان تحت تنش (Time Under Tension – TUT)

مفهوم و نحوه اجرا

در این تکنیک، تمرکز بر افزایش زمان انقباض عضلانی است. هرچه عضلات زمان بیشتری تحت تنش باشند، رشد بهتری خواهند داشت.

مثال عملی

• اسکوات: ۴ ثانیه پایین رفتن، ۲ ثانیه نگه داشتن، ۱ ثانیه بالا آمدن
• پرس سینه: ۳ ثانیه پایین آوردن، ۱ ثانیه بالا بردن

مزایا: تحریک بیشتر فیبرهای عضلانی
معایب: افزایش زمان تمرین

۷. استفاده از تکنیک چیتینگ (Cheating)

مفهوم و نحوه اجرا

چیتینگ یعنی: در آخرین تکرارهای یک ست، با استفاده از حرکات کنترل‌شده بدن، به خود کمک کنید تا چند تکرار اضافی بزنید.

مثال عملی

• جلو بازو با هالتر: کمی از کمر برای کمک استفاده کنید.
• ددلیفت: در تکرارهای آخر، کمی از تقلب کنترل‌شده برای اتمام ست بهره ببرید.

مزایا: افزایش شدت تمرین و عبور از استپ
معایب: خطر آسیب در صورت اجرای نادرست

۸. استفاده از ناتوانی عضلانی (Training to Failure)

مفهوم و نحوه اجرا

در این روش، تمرین را تا زمانی که دیگر قادر به انجام تکرار صحیح نیستید ادامه می‌دهید.

مثال عملی

• پرس سینه: اجرای تکرارها تا ناتوانی کامل
• بارفیکس: ادامه حرکت تا زمانی که دیگر قادر به بالا کشیدن بدن نیستید.

مزایا: تحریک حداکثری عضلات
معایب: نیاز به استراحت بیشتر

۹. استفاده از وزنه‌های سنگین‌تر (Progressive Overload)

مفهوم و نحوه اجرا

یکی از اساسی‌ترین روش‌های افزایش شدت تمرین، افزایش تدریجی وزنه‌ها است.

روش اجرا

• هر هفته ۲.۵-۵ درصد به وزنه اضافه کنید.
• اگر وزنه را افزایش دادید، تعداد تکرارها را کاهش دهید.

مزایا: رشد مداوم عضلانی
معایب: نیاز به فرم صحیح

۱۰. کاهش زمان استراحت بین ست‌ها

مفهوم و نحوه اجرا

• برای افزایش استقامت عضلانی: ۳۰ ثانیه استراحت
• برای افزایش حجم: ۴۵-۶۰ ثانیه استراحت
• برای افزایش قدرت: ۹۰-۱۲۰ ثانیه استراحت

مزایا: افزایش شدت تمرین و چربی‌سوزی
معایب: کاهش توان در ست‌های بعدی

نکات مهم در افزایش شدت تمرین در بدنسازی

افزایش شدت تمرین یکی از کلیدی‌ترین عوامل در رشد عضلانی و بهبود عملکرد ورزشی است. اگر تمرینات شما دیگر به اندازه قبل چالش‌برانگیز نیستند یا احساس می‌کنید پیشرفت‌تان متوقف شده، احتمالاً زمان آن رسیده که شدت تمرین را افزایش دهید.

برای این کار، چند نکته مهم وجود دارند که رعایت آن‌ها می‌تواند شما را به سطح جدیدی از عملکرد ورزشی برساند.

۱. افزایش تدریجی وزنه‌ها (Progressive Overload)

یکی از مهم‌ترین فاکتورها در افزایش شدت تمرین، بار اضافه‌شونده است. این بدان معناست که: باید به مرور زمان وزنه‌های تمرینی را افزایش دهید یا تعداد تکرارها را بالا ببرید. حتی اضافه کردن ۲.۵ کیلوگرم در چند هفته می‌تواند تأثیر زیادی داشته باشد.

۲. کاهش زمان استراحت بین ست‌ها

اگر هدف شما حفظ شدت بالا در تمرینات است، نباید بیش از حد بین ست‌ها استراحت کنید.

• برای افزایش قدرت: ۹۰-۱۲۰ ثانیه
• برای افزایش حجم: ۴۵-۶۰ ثانیه
• برای استقامت عضلانی: ۳۰ ثانیه یا کمتر

کاهش زمان استراحت باعث افزایش فشار متابولیکی و تحریک بهتر رشد عضلانی می‌شود.

۳. استفاده از تکنیک‌های شدت‌دهنده

تکنیک‌هایی مانند: دراپ ست، سوپرست، تری ست، استراحت-توقف و تمرین تا ناتوانی می‌توانند به حداکثر استفاده از فیبرهای عضلانی کمک کنند و میزان فشار روی عضلات را افزایش دهند. این تکنیک‌ها برای عبور از رکود عضلانی بسیار مؤثر هستند.

۴. کنترل فرم و افزایش زمان تحت تنش (TUT)

حرکات را با کنترل بالا و تمرکز روی انقباض عضلانی انجام دهید. به عنوان مثال: در یک اسکوات، ۳-۴ ثانیه پایین بروید و ۱-۲ ثانیه در وضعیت پایین مکث کنید. این کار، عضلات را مجبور به تحمل بار بیشتر می‌کند.

۵. ترکیب تمرینات قدرتی و استقامتی

تمرین با وزنه‌های سنگین برای افزایش قدرت و تمرینات با تکرارهای بالا (مثلاً ۱۵-۲۰ تکرار) برای استقامت عضلانی می‌تواند بهترین نتیجه را بدهد.

۶. بهبود ریکاوری و تغذیه

افزایش شدت تمرین بدون ریکاوری مناسب باعث تمرین‌زدگی (Overtraining) خواهد شد. به تغذیه مناسب، خواب کافی و استراحت توجه ویژه داشته باشید تا از آسیب‌های احتمالی جلوگیری شود.

جمع‌بندی

افزایش شدت تمرین در بدنسازی یکی از مؤثرترین راه‌ها برای تحریک رشد عضلانی، افزایش قدرت و بهبود عملکرد ورزشی است. اگر تمرینات شما دیگر چالش‌برانگیز نیستند یا دچار رکود عضلانی شده‌اید، استفاده از روش‌های شدت‌دهنده مانند: دراپ ست، سوپرست، تمرین تا ناتوانی، کاهش زمان استراحت و افزایش زمان تحت تنش می‌تواند به شما کمک کند.

هم‌چنین، افزایش تدریجی وزنه‌ها، کنترل فرم، بهینه‌سازی تغذیه و بهبود ریکاوری از نکات کلیدی برای اجرای تمرینات با شدت بالا هستند. با ترکیب این تکنیک‌ها و رعایت اصول علمی، می‌توانید سریع‌تر به اهداف بدنسازی خود برسید.

علاوه بر این‌ها می توانید برای اهدافی مانند لاغری از سایر تمرینات مثل: دویدن یا کوهنوردی بهره بگیرید. صد البته که برای کوهنوردی نیاز به تجهیزات مناسب کوهنوردی خواهید داشت.

در جدول زیر، خلاصه‌ای از مهم‌ترین روش‌ها و تأثیر آن‌ها بر تمرینات آورده شده است:

جدول خلاصه روش‌های افزایش شدت تمرین در بدنسازی

نوشته : تئودرا بومپا