نقش ورزش در پیشگیری و درمان اعتیاد
اعتیاد پاسخ فیزیولوژیک بدن است به مصرف مکرر مواد اعتیادآور. این وابستگی از طرفی باعث تسکین و آرامش موقت و گاهی تحریک و نشاط گذرا برای فرد میگردد و از طرف دیگر بعد از اتمام این اثرات سبب جستجوی فرد برای یافتن مجدد ماده و وابستگی مداوم به آن میشود. در این حالت فرد هم از لحاظ جسمی و هم از لحاظ روانی به ماده مخدر وابستگی پیدا میکند و مجبور است به تدریج مقدار ماده مصرفی را افزایش دهد.
درمان اعتیاد در واقع به معنای تغییر الگوی زندگی فرد به سمت زندگی بدون آسیب است این تغییر شامل نحوه ی تغذیه و ورزش نیز هست برای آنکه فرد در مقابل وسوسه مصرف مواد مقاومت کند، باید بتواند در مقابل وسوسه .
نوع رژیم غذایی سابق نیز مقاومت کند. و در مقابل کاهلی نسبت به ورزش کردن نیز مقاومت نشان دهد مسؤولیت پذیری بخش مهمّی از بهبودی در درمان اعتیاد است که شامل پذیرش مسؤولیت نسبت به بدن خود هم می شود پذیرش مسؤولیت در مقابل بدن به معنی پرورش حس مواظبت از آن است.

در هنگامی که شما اقدام به ترک کرده اید تغذیه و ورزش هر دو بسیار اهمیت دارند به وسیله یک رژیم غذایی خوب و یک برنامه منظم و صحیح ورزشی شما می توانید:
1. آسیبی که مواد به بدنشان وارد کرده است ترمیم کنید،
2. هوشیاری ذهنتان را بیشتر کنید،
3. پایداری یک زندگی عاری از وابستگی به مواد را بدست آورید که این خود باعث عادت به حمایت از این نوع زندگی است،
4. یک وزن مطلوب و زمان بدست آورید،
5. رشد و علاقه از دست رفته به زندگی را دوباره در خود احساس کنید،
6. سطح انرژیتان را افزایش دهید،
7. اعتماد به نفستان را افزایش دهید،
8. فشارها و استرس های زندگی تان را کاهش دهید،
9. از بیماری های احتمالی در آینده جلوگیری کنید.
تاثیر و نقش ورزش در کاهش آسیب های ناشی از اعتیاد
ورزش منظم میتواند استرس، اضطراب و افسردگی را کاهش دهد. علائم مذکور از جمله علائم ترک رایج در دوران نقاهت هستند که میتوانند به راحتی منجر به مصرف دوباره مواد اعتیادآور و عود شوند. در حقیقت انجام ورزش بعد از ترک اعتیاد میتواند به جلوگیری از عود کمک شایانی بکند.
ورزش منظم میتواند استرس، اضطراب و افسردگی را کاهش دهد. علائم مذکور از جمله علائم ترک رایج در دوران نقاهت هستند که میتوانند به راحتی منجر به مصرف دوباره مواد اعتیادآور و عود شوند. در حقیقت انجام ورزش بعد از ترک اعتیاد میتواند به جلوگیری از عود کمک شایانی بکند.
یکی از علائم ترک اعتیاد بسیار رایج میل و هوس شدید نسبت به مواد مخدر است. ورزش میتواند میل به مواد را کاهش دهد و حواس شما را از آن پرت کند.
برنامه منظم ورزشی کاری میکند تا شما با افراد جدید آشنا شوید و از این طریق شما را ذاز محرک های مواد اعتیادآور(مانند محیط مصرف، دوستانی که با آنها مواد مصرف میکرید و..) دور سازد.
ورزش به ذهن باز شما کمک میکند. فعالیت بدنی منظم به عملکرد بهتر ذهن شما کمک میکند و این منجر به افکار پایدار و در نتیجه کاهش احتمال عود میگردد.
بیخوابی نیز یکی از علائم زرایج ترک در زمان ترک الکل و ترک سایر مواد مخدر است. فعالیت بدنی منظم میتواند به شما کمک کند تا بهتر بخوابید. بنابراین ورزش در دوران ترک اعتیاد میتواند مفید باشد.
ورزش به عزت نفس شما کمک میکند و خودکنترلی را در شما تقویت خواهد کرد. زمانیکه حس خوبی نسبت به خود دارید، مدیریت مسائل استرس زا آسان تر میشود.
برنامه منظم ورزشی کاری میکند تا شما با افراد جدید آشنا شوید و از این طریق شما را ذاز محرک های مواد اعتیادآور(مانند محیط مصرف، دوستانی که با آنها مواد مصرف میکرید و..) دور سازد.
ورزش به ذهن باز شما کمک میکند. فعالیت بدنی منظم به عملکرد بهتر ذهن شما کمک میکند و این منجر به افکار پایدار و در نتیجه کاهش احتمال عود میگردد.
بیخوابی نیز یکی از علائم زرایج ترک در زمان ترک الکل و ترک سایر مواد مخدر است. فعالیت بدنی منظم میتواند به شما کمک کند تا بهتر بخوابید. بنابراین ورزش در دوران ترک اعتیاد میتواند مفید باشد.
ورزش به عزت نفس شما کمک میکند و خودکنترلی را در شما تقویت خواهد کرد. زمانیکه حس خوبی نسبت به خود دارید، مدیریت مسائل استرس زا آسان تر میشود.
نقش ورزش در جلوگیری و درمان اعتیاد
ورزش با تعرق و افزایش ضربان قلب ، کاهش اضطراب و افسردگی را موجب می شود ، ورزش مستمر به طوریکه بدن شروع به تعرق کند ، باعث افزایش تراوش آنزیمهای آندورفین ، آنکفالین و دانپورفین که خاصیت تسکین دهندگی دارند می شود .
ورزشی که باعث تعرق شود و ضربان قلب را افزایش دهد ، بدن را وادار به ترشح آنزیمهای مسکنی می کند که باعث کاهش اضطراب ، افسردگی و افزایش انبساط خاطر و تقویت روحیه می شود .
نقش ورزش مستمر در افزایش هورمون رشد: هورمون رشد که باعث ایجاد انگیزه ، شور و شوق زندگی در فرد می شود ، در سن 20 سالگی حداکثر تراوش خود را دارد و طبق تحقیقات متخصصین در هر 10 سال ، 15 درصد از تراوش این هورمون کاسته می شود ،در حالیکه ورزش مرتب میزان تراوش هورمون رشد را در سنین بالا در بدن تنظیم می کند .
نقش ورزش در ایجاد روحیه نشاط و از بین بردن افسردگی: ورزش مرتب می تواند باافزایش روحیه ی شادی و نشاط ، افسردگی را در فرد کاهش دهد و تا حدودی جایگزین مواد مسکن خارجی می شودکه از خارج به بدن وارد می شود . به طور کلی زمانیکه فرد توسط ورزش به روحیه ای با نشاط دست یافته و بر اضطرابها و افسردگی های خود غلبه نمود ،نیازی به مواد مخدر ندارد .
از دیگر فواید ورزش مستمر ،کاهش چربی مضر خون (L.D.L)و افزایش چربی مفید خون مانند ( H.D.L ) است که این امر از تجمع چربی داخل عروق و تنگی و انسداد رگها جلوگیری می کند و در مجموع از وقوع سکته های قلبی و مغزی و افزایش فشار خون جلوگیری میکند. پس زمانیکه در اثر ورزش سیستم ایمنی بدن قوی تر شد ، سلولهای سرطانی نیز کمتر خود را نشان می دهند واین امر موجب کاهش احتمال بروز سرطان در افراد است .
ورزش مستمر حدود 25 تا 30 سال عمر انسان را افزایش می دهد: هر یک از ارگانهای بدن دارای عمر خاصی است ، به عنوان مثال قلب انسان در هنگام حیات حدود 2 میلیارد بار میتپد که در این رابطه ضربان قلب انسانهای مضطرب و عصبانی حدود 80 الی 85 بار است که با ضرب این تعداد در دقیقه و ساعت و روز و تقسیم آن بر 2 میلیارد ،عمر متوسط افراد عصبانی حدود 50 سال در می آید ولی با توجه به اینکه نبض افراد ورزشکار حدود 50 بار در دقیقه می زند با انجام عملیات قبلی ، طول عمر متوسط این افراد به حدود 85 می رسد و این نشان می دهد که ورزشکاران حدود 30 سال بیشتر از بقیه افراد عمر می کند .
آیا ورزش می تواند از اعتیاد جلوگیری کند؟
بله البته؛ تحقیقات نشان میدهد که کودکان و نوجوانانی که اهل ورزش هستند به طرز چشمگیری کمتر در بزرگسالی دچار بیماری اعتیاد میشوند و این تاثیر حتی در بزرگسالان هم مشاهده میشود.
انجام فعالیتهای بدنی میتواند جایگزین سالمی برای رفتارهای اعتیادآور باشد. افراد میتوانند به جای روی آوردن به مواد مخدر، الکل یا سایر مواد یا فعالیتهای مضر، ورزش را به عنوان روشی سالمتر برای مقابله با استرس، اضطراب یا سایر احساسات منفی خود انتخاب کنند. در زیر دیگر راههای تاثیر ورزش بر پیشگیری از اعتیاد عبارتند از:
تقویت روحیه و بهبود سلامت روان
ورزش سطوح هورمون استرس کورتیزول را کاهش میدهد و اندورفین آزاد میکند، که میتواند خلق و خو را بهبود بخشد و احساس ارزشمندی را در فرد ایجاد کند. ورزش منظم راهی موثر برای مدیریت استرس است و میتواند به جلوگیری از ایجاد رفتارهای اعتیادآور به عنوان یک مکانیسم مقابله کمک کند.
همه میدانیم که ورزش فواید متعددی برای سلامت روان دارد، از جمله کاهش علائم افسردگی و اضطراب. با بهبود کلی سلامت روان، ورزش از افتادن در این دام پیشگیری میکند، زیرا بسیاری از رفتارهای اعتیادآور با مشکلات زمینهای سلامت روان مرتبط هستند.
افزایش اعتماد به نفس
ورزش همچنین میتواند عزت نفس و اعتماد به نفس را افزایش دهد که به جلوگیری از ابتلا به اعتیاد کمک میکند. وقتی افراد تصور مثبتی از خود دارند، کمتر به مواد یا رفتارهای اعتیادآور روی میآورند تا با احساسات یا موقعیتهای منفی کنار بیایند.
ورزش های مناسب در درمان اعتیاد
اصولاً اکثر ورزشها برای درمان اعتیاد مفید است و می توان از ورزش های زیر استفاده کرد :
1ـ ورزش هوازی: ورزش های هوازی انرژی زیادی را مصرف می کند، عضلات بزرگ بدن بخصوص عضلات پاهایتان را به کار می اندازد و باعث قوی تر شدن قلبتان می شود، برای قوی تر شدن قلبتان نیاز به حداقل 20 دقیقه ورزش هوازی 3 بار در هفته دارید.
ورزش باید کاملاً شدید باشد به طوری که ضربان قلب برای 20 دقیقه کاملاً بالا رود البته اگر سن شما بیش از 30 سال است یا سابقه بیماری قلبی دارید یا داروئی مصرف می کنید باید قبل از شروع ورزش با پزشکتان مشورت کنید. انوع ورزش های هوازی: دویدن ـ تنیس ـ دوچرخه سواری ـ شنا ـ فوتبال ـ بسکتبال ـ کوهنوردی و . می باشد.
2ـ ورزش های کششی باعث کشیدن عضلات و تاندون ها می شود به طوری که آنها را بلندتر، انعطاف پذیرتر و نرم تر می کند که لازم است قبل از ورزش های هوازی، ورزش های کششی انجام شود تا بدن آماده شود.
3ـ ورزش های قدرتی مثل وزنه برداری، پرورش اندام باعث انقباض عضلات می شوند و آنها را قوی تر می کنند که در بیماران ترک اعتیاد ورزش های قدرتی توصیه نمی شود.
بهترین ورزشها برای درمان اعتیاد
باید بگوییم که ورزش به خصوصی که بتواند تاثیر معجزهوار روی درمان اعتیاد داشته باشد، نداریم، به این معنا که هر ورزشی برای درمان اعتیاد مفید و مؤثر است. هرکسی از روشهای متفاوتی برای عرق ریختن و تمرین لذت میبرد و واقعاً هیچ ورزش درست یا غلطی برای فعالتر شدن وجود ندارد.
برای بهره بردن از تاثیر ورزش بر اعتیاد ما تمرینات و ورزشهای زیر را به شما پینهاد میکنیم. پس از مشورت با پزشک و مشاور میتوانید یکی از آنها را انتخاب کنید.
یوگا
دویدن
تیراندازی
پیادهروی
اسب سواری
تمرینات هوازی
تمرینات قدرتی سبک
سخن پایانی
گنجاندن فعالیت بدنی منظم در برنامه زندگی فواید زیادی دارد. ورزش میتواند میل به مصرف هرگونه مواد یا نوشیدنی اعتیاد آور را کاهش دهد، خلق و خو و عزت نفس را بهبود بخشد و سلامت کلی جسمی و روانی را ارتقا دهد. در این مطلب درباره تاثیر ورزش بر اعتیاد گفتیم و بهترین ورزشها برای درمان اعتیاد را معرفی کردیم
