گودی کمر (لوردوز کمر )
اگر ستون فقرات را از نیمرخ نگاه کنید ، یکسری فرو رفتگیها و برجستگیهائی در قسمتهای مختلف آن خواهید دید .
در حالت طبیعی ستون فقرات گردن از یک انحنا ( تقعر )بسمت داخل برخوردارند ، ستون فقرات پشتی انحنا بسمت خارج ( تحدب ) و ناحیه ی کمر انحنای رو به جلو ( تقعر ) دارند.
به خاطر شباهت انحنای کمر به شکل ظاهری لوردهای انگلیسی به هنگام ایستادن ، اصطلاح لوردوز برای این حالت بکار برده شده است !
وجود این انحناها نقش بسیار مهمی برای ما دارد و بسیاری از توانائی های ما در اثر همین برجستگیها و فرورفتگیها به وجود می آید، و توانائی ایستادن ما تا حد زیادی مدیون همین انحناها می باشد! میزان انحنای ستون فقرات در یک ناحیه ، بر سایر قسمتها نیز اثر می گذارد و سبب تغییر آنها می شود..اگر ستون فقرات را از نیمرخ نگاه کنید ، یکسری فرو رفتگیها و برجستگیهائی در قسمتهای مختلف آن خواهید دید . در حالت طبیعی ستون فقرات گردن از یک انحنا ( تقعر )بسمت داخل برخوردارند ، ستون فقرات پشتی انحنا بسمت خارج ( تحدب ) و ناحیه ی کمر انحنای رو به جلو ( تقعر ) دارند. به خاطر شباهت انحنای کمر به شکل ظاهری لوردهای انگلیسی به هنگام ایستادن ، اصطلاح لوردوز برای این حالت بکار برده شده است ! وجود این انحناها نقش بسیار مهمی برای ما دارد و بسیاری از توانائی های ما در اثر همین برجستگیها و فرورفتگیها به وجود می آید، و توانائی ایستادن ما تا حد زیادی مدیون همین انحناها می باشد! میزان انحنای ستون فقرات در یک ناحیه ، بر سایر قسمتها نیز اثر می گذارد و سبب تغییر آنها می شود.
وقتی میزان انحنای کمر به حدی بیشتر از میزان طبیعی آن برسد اصطلاحا ان را هیپرلوردوزیس یا گودی کمر می نامند
گودی کمر چیست؟
وجود انحنا یا قوس در کمر امری طبیعی است. ستون فقرات همه افراد کمی در ناحیه گردن، قسمت بالایی پشت و پایین کمر خم میشود. این منحنیها که شکل S ستون فقرات شما را ایجاد میکنند، لوردوتیک (گردن و کمر) و کیفوتیک (بالای پشت) نامیده میشوند. آنها به بدن شما برای جذب شوکهای ناگهانی، تحمل وزن سر، تحمل وزن بالاتنه روی لگن، تثبیت و حفظ ساختار ستون فقرات و حرکت کردن و خم شدن کمک میکند.
اگر این انحنا حالت طبیعی داشته باشد، مشکلی نیست. اما در صورت شدت یافتن این انحناهای پشت کمر و خم شدن بیش از حد آن به سمت داخل به آنها لوردوز یا انحراف کمر گفته میشود. این حالت میتواند بهصورت لوردوز کمر یا لوردوز ستون فقرات گردنی ظاهر شود. گودی کمر میتواند کمر و گردن شما را تحت تاثیر قرار دهد. این امر میتواند منجر به فشار بیش از حد بر ستون فقرات شده و باعث درد در ستون فقرات شود. اگر این دردها شدید باشد و درمان نشود، میتواند بر توانایی حرکت شما تأثیر بگذارد.
نحوه تشخیص لوردوزکمری :
علاوه بر استفاده از عکس رادیوگرافی و استفاده از زاویه کمری – خاجی میتوان از ملاکهای زیر برای تشخیص لوردوز کمر استفاده کرد
استفاده از خط شاقولی یا خط مبدأ : وقتیکه خط شاقولی یا خط مبدأ صفحه شطرنجی از نقاط شاخص عبور میکند ناحیه کمری را با تمایل خلفی طی میکند بطوریکه میشود گفت در یک فرد طبیعی حدود ۴۰درصد در خلف خط شاقولی و ۶۰درصد در قدام خط شاقولی قرار میگیرد. بنابراین در کسانیکه قسمت خلفی درصد کمتری را به خود اختصاص دادهباشد .، میشود تشخیص لوردوز گذاشت مثلاً ۲۰درصد در خلف و۸۰درصد در قدام ،۱۰درصد خلف و۹۰درصد در قدام
احتمالاً در افرادیکه دارای لوردوز کمری هستند باسن برآمدگی پیدا کرده، شکم برآمده است و زانوها ممکن است کاملاً صاف شده باشد
به طور معمول، افرادی که دارای شکم های افتاده و برآمده می باشند، دارای عارضه لوردوز کمری نیز هستند و این دو معمولا با هم مطالعه و اصلاح می شوند. دو گروه از عضلات برای حفظ لوردوز کمر ضروری می باشند. عضلات شکم و عضلات اکستانسور هیپ(راست کننده لگن). اگر این دو گروه عضلات قوی باشند و ما بالانس عضلانی بین این دو گروه داشته باشیم لوردوز کمری وضعیت طبیعی خود را حفظ خواهد کرد.
علائم گودی کمر
بسیاری از افراد هیچ علامت فیزیکی از وجود گودی کمر ندارند. در واقع، تا زمانی که تشخیص داده نشده باشد، ممکن است هرگز متوجه نشوید که به آن مبتلا هستید. معمولاً برای سایر افراد خصوصاً یک پزشک راحتتر است که متوجه تغییرات در وضعیت بدن شما شوند، این علائم میتواند شامل موارد زیر باشد:
سر و گردن شما بیشتر از حد معمول به جلو خم شده است.
باسن به جلو هل داده شده است.
بیرونزدگی شکم به سمت جلو و بیرونزدگی باسن از عقب
هنگام دراز کشیدن فضای بیشتری در زیر کمرتان وجود دارد.
اسپاسم و گرفتگیهای شدید در ناحیه کمر
محدودیتهای حرکتی
لوردوز که باعث انحناهای شدیدتر میشود میتواند باعث گردن درد یا کمردرد شود و حرکت را دشوار کند. گاهی نیز علائمی مانند بیحسی، ضعف و خستگی شدید، مورمور شدن، دردهای شوک الکتریکی، بیاختیاری ادرار و مشکل در کنترل کردن عضلات در افراد ایجاد میشود. بروز چنین مشکلات و نشانههایی ممکن است به یک مشکل جدیتر مربوط باشد.
* تست تشخیص
قبل از انجام تمرینات اصلاحی تست لوردوز(تست پی بردن به وجود لوردوز کمری) را انجام دهید. این تست به این صورت می باشد که شما می بایست در مقابل دیوار کاملا صافی بایستید و عضلات پشت ساق پای خود را به دیوار بچسبانید در این حالت عضلات ناحیه جلو و پشت ران شما باید کاملا شل و آزاد باشند. بدون ایجاد هرگونه فشار بر بدن خود، به وضعیتی که همیشه می ایستید قرار بگیرید و دست راست را بر روی شانه سمت چپ خود قرار دهید. کسی که شما را آزمایش می کند باید دست چپ خودش را از پشت کمر شما رد کند. اگر دست آزمایش کننده به راحتی از پشت کمر شما رد شود نشان دهنده افزایش قوس کمر شما و وجود عارضه لوردوز کمری می باشد.
این تست بهتر است با حضور متخصص امر صورت پذیرد. مهمترین عامل ایجاد کمردرد و دردهای پایین و پشت، وجود قوس زیاد کمری می باشد.
علل گودی کمر (دلیل گودی کمر)
لوردوز میتواند افراد را در هر سنی تحت تاثیر قرار دهد. برخی شرایط و عوامل میتوانند خطر ابتلا به گودی کمر را افزایش دهند. این دلایل شامل موارد زیر است:
Spondylolisthesis: یک بیماری ستون فقرات است که در آن یکی از مهرههای پایینی به سمت جلو روی استخوان زیرین میلغزد. این بیماری معمولاً با درمان یا جراحی درمان میشود.
آکندروپلازی: آکندروپلازی یکی از شایعترین انواع کوتولگی است و میتواند دلیل گودی کمر باشد.
پوکی استخوان: پوکی استخوان یک بیماری استخوانی است که باعث از بین رفتن تراکم استخوان میشود و خطر شکستگی را افزایش میدهد.
استئوسارکوم: استئوسارکوم نوعی سرطان استخوان است که معمولاً در استخوان ساق پا نزدیک زانو، استخوان ران نزدیک زانو یا استخوان بالای بازو در نزدیکی شانه ایجاد میشود.
چاقی
دیستروفی عضلانی
درمان گودی کمر (چگونه گودی کمر را از بین ببریم؟)
نحوه درمان گودی کمر بستگی به این دارد که در کجای ستون فقرات قرار دارد و اینکه آیا علائمی ایجاد میکند یا خیر. اکثر افرادی که به گودی کمر مبتلا هستند به درمان پزشکی خاصی نیاز ندارند، مگر این که درد و علائم بسیار شدیدی وجود داشته باشد. گزینههای درمانی شامل موارد زیر میشود:
دارو برای کاهش درد و تورم
فیزیوتراپی روزانه، برای تقویت عضلات و بهبود دامنه حرکتی
انجام یک سری ورزشها و تمرینات در خانه و انجام حرکات اصلاحی
کاهش وزن، برای کمک به وضعیت بدن
استفاده از بریس، در کودکان و نوجوانان
جراحی، در موارد شدید با نگرانیهای عصبی
تزریق بین مهرههای کمر
مصرف مکملهای غذایی مانند ویتامین D
۱. درمان خانگی درد گودی کمر
میتوان برای درمان لوردوز در خانه یک سری تمرینات و حرکات ورزشی مانند ژستهای یوگا را انجام داد. همچنین برای درمان دردهای گردن و کمر میتوان از داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی مانند ایبوپروفن استفاده کرد.
۲. حرکات اصلاحی گودی کمر
میتوان از یک سری حرکات اصلاحی برای درمان دردهای لوردوز کمک گرفت. برای مثال اصلاح الگوی ایستادن یا نشستن، انجام تمرینات یوگا یا پیلاتس و ورزش دادن شانهها یا نرمشهای گردن و شانه همگی میتوانند به کاهش دردها و علائم کمک کنند. انجام یک سری تمرینات اصلاحی مانند ژست گربه گاو یوگا یا کشش فلکسور هیپ میتواند به کاهش دردها کمک کند.
۳. ورزش های مناسب برای گودی کمر
ممکن است پزشک تمرینات و حرکات کششی را برای تقویت عضلات اطراف ستون فقرات پیشنهاد دهد. ورزشها نمیتوانند منحنی لوردوز را کاهش دهند یا آن را درمان کنند، اما مطالعات نشان دادهاند که آنها بهترین راه برای کاهش علائمی مانند درد در گردن یا کمر هستند. تقویت عضلات همسترینگ، باسن، شکم و باسن (عضلات باسن) همگی میتوانند وضعیت شما را بهبود بخشند.
۴. حجامت گودی کمر
در طب سنتی از حجامت کردن برای درمان گودی کمر استفاده میشود. در این درمان حجامت ساکرال در بخشهایی پایینی ستون فقرات و در بخشی که گودی کمر در آن محسوس است انجام میشود.
۵. جراحی گودی کمر
بهندرت نیاز به جراحی لوردوز وجود دارد. اگر منحنی کمر بسیار شدید باشد یا باگذشت زمان بدتر شود، ممکن است پزشک فیوژن ستون فقرات را برای کمک به صاف کردن ستون فقرات و کاهش انحنا توصیه کند. همچنین ممکن است برای کمک به بهبودی به پیوند استخوان نیاز باشد. جراح به شما میگوید که به چه نوع جراحی نیاز دارید و چه مدت طول میکشد تا بهبودی پیدا کنید.
بهترین روش خوابیدن برای گودی کمر
کسانی که گودی کمر دارند باید الگوی خواب خود را هم اصلاح کنند. بهترین روش برای خوابیدن، خوابیدن به پهلوست درحالیکه از یک بالشت حمایتی زیر سروگردن و همچنین زیر زانوها استفاده میشود. همچنین بهتر است در زمان خوابیدن از یک بالشت زیر پاها استفاده شود تا آنها کمی بالاتر از سطح بدن قرار بگیرند. این الگوها میتوانند از شدت فشار روی کمر بکاهند.
درمان سریع گودی کمر
در کل برای رفع سریع گودی کمر باید الگو و سبک زندگی را تغییر داد. کاهش وزن، انجام ورزش و تمرینات اصلاحی و مصرف مسکنها میتواند به درمان کمک کنند.
انواع گودی کمر
لوردوز انواع مختلفی دارد. گودی کمر در قسمت تحتانی کمر یا ستون فقرات کمری شایعترین نوع آن است. گودی کمر سرویکال یکی دیگر از انواع این بیماری است. در یک ستون فقرات سالم، گردن شما باید مانند یک C بسیار عریض به نظر برسد که منحنی آن به سمت پشت گردن شما باشد. لوردوز گردنی زمانی است که ستون فقرات شما در ناحیه گردن آنطور که باید خم نمیشود.
یک نوع دیگر از لوردوز، لوردوز تروماتیک است که معمولاً به دنبال آسیب به ستون فقرات مانند شکستگی یا پوکی استخوان ایجاد میشود. گودی کمر مادرزادی نیز وجود دارد. این حالت میتواند ناشی از یک بیماری ارثی مانند آکندروپلازی باشد که روی رشد غضروف تاثیر میگذارد.
لوردوز پاسچرال نیز به دلیل وضعیت ناهموار مانند اضافهوزن یا ضعف در عضلات شکم ایجاد میشود. یک نوع دیگر هم گودی کمر عصبی عضلانی است که به دلیل چندین بیماری عصبی عضلانی مانند دیستروفی عضلانی یا فلج مغزی ایجاد میشود. گودی کمر بعد از جراحی نیز بعد از عمل کمر ایجاد میشود.
| انواع گودی کمر | توضیحات |
|---|---|
| لوردوز کمری | شایعترین نوع، در قسمت تحتانی کمر یا ستون فقرات کمری |
| لوردوز سرویکال | گردن به شکل C عریض شده و منحنی به سمت پشت گردن است. |
| لوردوز تروماتیک | به دنبال آسیب به ستون فقرات مانند شکستگی یا پوکی استخوان |
| لوردوز مادرزادی | میتواند ناشی از بیماری ارثی مانند آکندروپلازی باشد که روی رشد غضروف تاثیر میگذارد. |
| لوردوز پاسچرال | به دلیل وضعیت ناهموار مانند اضافهوزن یا ضعف در عضلات شکم |
| لوردوز عصبی عضلانی | به دلیل چندین بیماری عصبی عضلانی مانند دیستروفی عضلانی یا فلج مغزی |
| لوردوز بعد از جراحی | بعد از عمل جراحی کمر ایجاد میشود. |
«علل لوردوزکمری»
۱- زایمانهای مکرر
۲- در رفتگی دو طرف لگن
۳- احتمالاً استفاده از کفش پاشنه بلند
۴- جابجایی ستون مهرهها به سمت جلو( مادرزادی یا هر عامل دیگر)
۵- ضعف عضلات شکمی و عضلات خلفی ران و بازکنندههای مفصل ران
۶- کوتاهی عضله سوئز خاصرهای و راست رانی
۷- کوتاهی عضلات ناحیه کمری (بازکنندههای کمر)
۸- لوردوز جبرانی ناشی کیفوز پشتی
عوارض
۱-ایجاد زمینه درد
۲-کاهش میزان تحمل پذیری
۳-کشیدگی لگامنت طولی قدامی
۴-فشار به ریشه های عصبی
۵-برآمدگی شکم
۶-کوتاهی قد
عوارض گودی کمر چیست؟
گودی کمر چیست؟ در بیشتر افراد گودی کمر، مشکل خاصی ایجاد نمیکند اما از آنجایی که ستون فقرات مسئول بخش عمده انعطاف پذیری و حرکت بدن است، حفظ سلامت آن اهمیت زیادی دارد. عدم درمان گودی کمر به ناراحتی و درد ستون فقرات و ریسک بالاتر در قسمت ستون فقرات، گردن، کمربند لگنی، پاها و اندامهای داخلی ختم شده و عوارض جدی به دنبال دارد. در بیشتر موارد تا قبل تشخیص هیچ نشانهای از این بیماری در فرد مبتلا دیده نمیشود. از عوارض گودی کمر میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
درد شدید و ناگهانی در ناحیه کمر
فشار، درد و سوزش روی اعصاب ناحیه کمر
فشار به شکم و اندامهای داخلی که منجر به احساس سیری زودرس، کاهش اشتها، و مشکلات گوارشی میشود.
محدودیت در حرکت و انجام فعالیتهای روزمره
درد در پاها
دیابت
فشار خون بالا
بیماریهای قلبی عروقی
۱. گودی کمر و کمردرد
درد کمر یکی از شایعترین عوارض گودی کمر به شمار میآید. هرچقدر میزان انحنا و قوس ستون فقرات تحتانی بیشتر شود، فشار وارد شده به ناحیه کمر هم شدت پیدا میکند و با کمر درد همراه میشود. علاوه بر لوردوز، عضلات ضعیف همسترینگ، ران، کمر و میان تنه هم ممکن است علت کمر درد شدید باشند.
۲. کاهش آستانه تحمل پذیری
کاهش آستانه تحمل پذیری که ناشی از لوردوز است، به معنای کاهش قدرت تحمل بدن در برابر فشار و استحکام است. در افرادی که لوردوز بیش از حد دارند، منحنی زیاد در قسمت پایین کمر آنها ایجاد شده که بار و فشار بیشتری روی مهرهها و ستون فقرات وارد میکند. این ممکن است منجر به درد و عدم راحتی در ناحیه کمر شود و فعالیتهای روزمره و حتی تحمل فشارهای معمولی را دشوارتر کند. خمیدگی و قوس ستون فقرات باعث ضعیف شدن عضلات کمر، ران و لگن شده و درد را به پاها هم انتقال میدهد.
۳. درد گردن
گردن درد نشانه چیست؟ در بیشتر موارد، لوردوز هیچ نشانهای ندارد اما باعث تغییر ظاهری فرد میشود. اگر شدت لوردوز بیشتر باشد و انحنا و قوس کمر شدیدتر، شاهد بروز درد گردن یا درد در قسمت انتهایی کمر هستیم تا جایی که حرکت برای فرد غیرممکن میشود. خشکی گردن، بیحسی یا گزگز گردن، احساس سرگیجه یا حالت تهوع، سردرد، بی خوابی یا خستگی، و محدودیت حرکت گردن از عوارض گودی کمر و ایجاد درد گردن هستند.
۴. برآمدگی شکم
به نظر میرسد که تنها راه اصلاح گودی کمر، برآمدگی شکم و تجمع چربیهای شکمی باشد. بسته به اینکه قوس ستون فقرات در کدام قسمت باشد، برآمدگی شکم یا باسن ایجاد میشود.
۵. کوتاهی قد
شیب قدامی لگن یا هایپرلوردوز کمر تاثیر قابل توجهی روی قد فرد میگذارد و معمولا یکی از عوارض گودی کمر، کوتاهی قد است. قد افراد مبتلا به این عارضه حدود ۱.۲۷ تا ۶.۳۵ سانتیمتر کوتاهتر میشود.
۶. مشکلات نوروماسکولوسکلتال
از دیگر عوارض احتمالی گودی کمر میتوان به بروز مشکلات عصبی عضلانی اشاره کرد. لوردوز با تغییرات در ستون فقرات، عملکرد عضلات و عصبها را مختل کرده و مشکلاتی در ناحیه کمر و لگن ایجاد میکند.
۷. اختلال تعادلی و حرکتی
اگر میزان فرورفتگی کمر بیشتر از حد معمول باشد ممکن است روی تعادل بدن هم اثر منفی بگذارد. اختلال در تعادل از عوارض گودی کمر است که ممکن است انجام فعالیتها و حرکات روزمره را مشکل یا غیرممکن کند.
۸. مشکلات تنفسی
هرچقدر میزان قوس ستون فقرات بیشتر باشد، شدت بروز عوارض لوردوز هم بالاتر میرود. در موارد شدید فشار بیشتری روی ریهها و عضلات تنفسی میآید که نفس کشیدن را سخت و مختل میکند.
عوارض گودی کمر در زنان
زنان بهخاطر قابلیت بارداری و زایمان نسبت به مردان زاویه لگنی بزرگتری دارند، مهرههای فوقانی لگن و تحتانی کمر در آنها ضعیفتر است و فضای بیشتری دارد. علت تغییرات مورفولوژیک مهرهها در دوران بارداری هم همین ویژگی آناتومیک بدن خانمها است. مرکز جرم تنه بدن در یک تراز تقریبی ساژیتال با باسن حفظ میشود، که به موجب آن بار بیومکانیکی وارد شده به کمر کاهش مییابد و کشش ستون فقرات را تسهیل میکند.
یکی از مزایای عمق بیشتر لوردوز در ستون فقرات زنان وجود فضای بیشتری برای رشد جنین است. البته کاهش اندازه و فواصل بین مهرهها هم نکته منفی است که باعث کمر درد دوران بارداری میشود. از عوارض گودی کمر در زنان میتوان به محدودیت حرکت، ضعف عضلات، کرختی و بیحسی اشاره کرد.
عوارض گودی کمر در مردان
هرچند الگوی انحنای کمر در زنان و مردان متفاوت است اما در میزان گودی کمر با هم شباهت دارند. ویژگیهای مورفولوژیکی ستوان فقرات زنان به شکلی طراحی شده که در طول بارداری و زایمان فشار کمتری به مهرههای ستون فقرات وارد شود. از عوارض گودی کمر در مردان میتوان به فشار شدید ستون فقرات تحتانی و گردنی، درد در کمر و گردن و محدودیت حرکت، دراز کشیدن و خوابیدن اشاره کرد.
عوارض گودی کمر از نظر طب سنتی
هرچند که گودی کمر با نسخههای گیاهی طب سنتی قابل درمان نیست، اما این طب راهکارهایی جهت کاهش درد عوارض گودی کمر دارد. یکی از روشهای کاهش عوارض گودی کمر از نظر طب سنتی، زالودرمانی است که با افزایش گردش خون در ناحیه درد، میزان درد را تسکین میدهد. ماساژ با روغن بادام تلخ هم یکی از نسخههای طب سنتی برای کاهش التهاب و درد کمر ناشی از گودی ستون فقرات است.
عوارض گودی کمر در کوتاه مدت
زمانی که شدت لوردوز زیاد باشد عوارض هم جدیتر میشوند. از عوارض گودی کمر در کوتاه مدت میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
درد در ناحیه کمر و گردن
درد در شکم و احساس فشار
درد ناگهانی شوک مانند
بیحسی و گزگز کردن ناحیه کمر
بی اختیاری ادراری
آیا می توان عوارض گودی کمر را کاهش داد؟ (راههای کاهش عوارض گودی کمر)
با رعایت برخی دستورات و اقدامات میتوان عوارض گودی کمر را کاهش داد. در جدول زیر علل ایجاد گودی کمر و راههای درمان گودی کمر را آوردهایم:
| علل ایجاد گودی کمر | راههای کاهش عوارض لوردوز |
|---|---|
| نشستن طولانی مدت: نشستن برای مدت طولانی و بدون استراحت میتواند فشار زیادی روی دیسکها و ستون فقرات ایجاد کند و به گودی کمر منجر شود. | تغییر الگوی نشستن و ایستادن به منظور استراحت منظم به کمر استفاده از صندلی و میز مناسب برای نشستن انجام تمرینات و حرکات استراحتی و کششی در طول روز |
| حمل و جابجایی بارهای سنگین بدون استفاده از تکنیکهای صحیح و استفاده از وسایل کمکی میتواند فشار زیادی روی کمر ایجاد کند و عاملی در ایجاد گودی کمر باشد. | استفاده از وسایل کمکی مانند کمربندهای حمایتی و پشتیبانهای کمر استفاده از تکنیکهای صحیح برای حمل و جابجایی بارهای سنگین تقویت عضلات پشتی به منظور پشتیبانی بهتر از کمر در برابر بارهای سنگین |
| ضعف عضلات پشتی و عدم استحکام آنها منجر به ناتوانی در پشتیبانی کمر شده و گودی کمر را ایجاد میکند. | انجام تمرینات قویسازی عضلات پشتی به منظور تقویت و استحکام آنها مشاوره با فیزیوتراپیست یا متخصص تمرینات ورزشی برای برنامهریزی تمرینات مناسب |
| افزایش سن و پیری باعث تضعیف و سستی در ساختارهای کمر شده و ممکن است گودی کمر ایجاد کند | انجام تمرینات استحکامبخشی و قویسازی عضلات پشتی و مرتبط با کمر رعایت فعالیتهای روزانه منظم و حفظ سطح فعالیت جسمانی |
| آسیب دیدگی و صدمه به ناحیه کمر مانند تروما، سانحه و ضربه میتواند منجر به گودی کمر شود | مراجعه به پزشک برای ارزیابی و درمان صحیح آسیب و صدمه به ناحیه کمر استفاده از روشهای غیردارویی مانند فیزیوتراپی و ماساژ به منظور بهبود و درمان آسیب و صدمه |
| برخی بیماریها مانند آرتروز، اسپوندیلوز، اسکولیوز و آنکیلوزینگ اسپینال میتوانند به گودی کمر منجر شوند. | مراجعه به پزشک تخصصی برای تشخیص و درمان بیماری مشاوره درباره روشهای مدیریت درازمدت |
راه های تشخیص گودی کمر
پزشک میتواند با بررسی وضعیت بیماران وجود لوردوز را تشخیص دهد. او در معاینه فیزیکی ستون فقرات را بررسی میکند تا وجود هر نوع انحنای غیرطبیعی در آن را تشخیص دهد. پزشک این انحنا را بررسی میکند تا ببیند آیا انحنا انعطافپذیر است یا خیر. پزشک همچنین ممکن است بیماران را از نظر اسکولیوز و کیفوز و سایر شرایطی که بر کمر و ستون فقرات تأثیر میگذارد، غربالگری کند.
زمانی که پزشک متوجه علائم گودی کمر شد، از یک سری آزمایشهای تصویربرداری برای تشخیص قطعی کمک میگیرد. تصویربرداری اشعه ایکس، امآرآی و سیتیاسکن میتواند به پزشک برای تشخیص بیماری و شدت آن کمک کند. پزشک با مقایسه نتایج تستها با سایر عوامل مانند قد، سن و توده بدنی بیماران، تشخیص نهایی خود را میدهد.
حرکات اصلاحی لورودزکمری
الف: اگر علت گودی کمر ضعف عضلات شکم باشد حرکات اصلاحی زیر ارائه میگردد.
۱- شخص به پشت خوابیده وازوی درخواست میگردد سر و گردن وسینه خود را بالا بیاورد یاحتی ممکن است از وی درخواست میگردد که نفس عمیق به کمک عضلات شکم کشیده وحبس نفس انجام دهد.
۲- درهمان وضعیت از شخص میخواهیم دستهای خود را خم کرده وروی سینه خود گذاشته وبالا بیاید.
۳- از شخص میخواهیم دستهای خود را پشت گردن خود گذاشته واین حرکت راانجام دهد درصورتیکه شخص نتواند هیچ کدام از این حرکات را انجام دهد درابتداء درمانگر به وی کمک میکند.
۴- شخص به پشت خوابیده یک پای خود را خم کرده روی زمین میگذارد بااین کار پشت وی صاف میشود پای دیگر را در این حالت بالامی آورد.
۵- عمل فوق را با پای دیگر انجام میدهد.
ب : اگر علت گودی کمر ضعف عضلات بازکننده ران باشد ازحرکات زیر استفاده میشود.
۱- شخص به شکم خوابیده ویک پای خود را بصورت مستقیم بالا میآورد وعمل باز کردن ران را انجام میدهد.
۲- عمل فوق راباپای دیگر انجام میدهد.
۳- میتواند هردو پارا باهم به وضعیت قبل ببرد.
۴- زانوی خود را خم کرده به بالا بیاورد (یعنی دروضعیت دمر و چهاردست وپا مورد قبل را انجام دهد)
ج: اگر علت گودی کمر کوتاهی عضله سوئز خاصرهای باشد:
شخص به پشت خوابیده یک پای خود را درشکم جمع گرده وپای دیگر را تا آنجا که ممکن است چسبیده به میز معاینه نگه میدارد .
این عمل را درمانگر نیز میتواند برای شخص انجام دهد.
اگر علت گودی کمر کوتاهی عضله راست رانی باشد دراینصورت شخص دمر خوابیده پائیکه دارای کوتاهی است را از زانو خم میکنیم دراین حالت درمانگر بادست خود مانع از بالا آمدن باسن وی میشود راه دیگر رفع کوتاهی این عضله این است که شخص به پشت خوابیده زانوهای وی از تخت آویزان است دراین حالت یک پای او را در شکم وی جمع میکنیم وبادست دیگر مانع از صاف شدن زانوی وی میشویم شایداین روش بهتر از روش قبل باشد.
هـ : اگر علت گودی کمر کوتاهی عضلات بازکننده کمر باشد حرکات زیرتوصیه میگردد.
– شخص به پشت دراز کشیده سعی میکند به کمک تراپیست پاهای خود را ازبالای سر به زمین بزند.
◄الف) ورزشهای ویلیامز:
ویلیامز اعتقاد دارد که علت عمده بروز کمر درد، بر هم خوردن انحنای طبیعی ستون فقرات است. به بیان دیگر وی اعتقاد دارد که در اثر علل و عوامل مختلفی از جمله ضعف عضلات جداره شکم، میزان انحنا یا قوس ناحیه کمر افزایش پیدا می کند و همین عامل موجب بروز درد کمر میشود.
همینطور ویلیامز اعتقاد دارد که در اثر ضعف عضلات سرینی یا عدم انعطاف پذیری در عضلات اطراف لگن و ران به ویژه عضلات پشت ران ( عضلات همسترینگ ) شخص در هنگام فعالیت یا کار از الگوی صحیح استفاده نمی کند و همین عامل موجب مختل شدن حرکات مفاصل بین لگن و ناحیه کمر می شود و در نتیجه باعث بروز درد کمر می شود. بنابراین ویلیامز برای کاهش انحنا یا قوس کمر ( لوردوز )، تقویت عضلات ناحیه شکم و ایجاد انعطاف پذیری در عضلات اطراف لگن و باسن، ورزشها یا حرکات درمانی ویژه ای طرح نمود که همانطور که اشاره شد، اصطلاحاً به آن ورزشها یا نرمشهای ( ویلیامز ) می گویند.
تشریح ورزشهای ویلیامز:
◄ حرکت اول:
فرد در حالی که به حالت راحت دراز کشیده و زانوهایش خم است، سعی می کند ضمن منقبض کردن عضلات شکم، لگن خود را کمی بلند نماید
هدف از انجام ورزش اول ویلیامز، تقویت عضلات باسن و کاهش انحنا یا لوردوز کمر است.
◄حرکت دوم :
فرد در حالی که خوابیده و زانوهایش کمی خم است، سعی می کند با دستهای کشیده به حالت نشسته در آید.
هدف از انجام ورزش دوم ویلیامز ، تقویت عضلات شکم و کاهش انحنا یا لوردوز کمر است
◄حرکت سوم :
فرد در حالت خوابیده، سعی می کند زانوهای خود را تا آنجا که می تواند به طرف سینه حرکت دهد
هدف از انجام ورزش سوم ویلیامز، ایجاد کشش و انعطاف پذیری در عضلات و عناصر اطراف ستون فقرات است.
◄حرکت چهارم :
فرد در حالی که نشسته است، سعی می کند به طور ملایم مطابق تصویر دستهایش را به مچ پا برساند
هدف از انجام ورزش چهارم ویلیامز، ایجاد کشش و انعطاف پذیری در عضلات پشت ران ( عضلات همسترینگ) است .
◄حرکت پنجم :
فرد در حالی که در حالت استارت دو میدانی قرار گرفته است، سعی می کند با متمایل شدن به سمت جلو بر روی پای عقب خود فشار وارد کند.
در مرحله بعد ضمن عوض کردن پاها، همین حرکت را برای پای دیگر انجام می دهد.
هدف از انجام ورزش پنجم ویلیامز، کاهش انحنا یا قوس کمر است.
◄حرکت ششم :
فرد در حالی که کنار دیوار ایستاده است، سعی می کند بنشیند. در ضمن ممکن است این تمرین را با استفاده از یک صندلی انجام داد، یعنی فرد در کنار صندلی قرار میگیرد و به جای اینکه بر روی زمین بنشیند، بر روی صندلی می نشیند. هدف از انجام ورزش ششم ویلیامز، تقویت عضله چهارسر رانی است. همینطور در این تمرین عضلات سرینی تقویت می شوند.
عوامل ایجاد کننده گودی کمر
برخی از عوامل پدید آورنده گودی بیش از حد کمر :
– آکندروپلازی : نوعی بیماری ارثی که با اختلال در رشد و تکامل استخوان ها و نسوج غضروفی همراه است.
– التهاب دیسک کمر یا در اصطلاح علمی دیسکایتیس
– کیفوزیس یا قوز بیش از اندازه ناحیه پشت : ستون فقرات کمر بطور جبرانی دچار انحنای بیش از حد می شود.
-چاقی : به ویژه بزرگ شدن بیش از حد شکم و ضعف عضلات این ناحیه باعث کشیدگی بیش از حد ستون فقرات بسمت جلو و افزایش گودی کمر می شود.
– پوکی استخوان : با تغییر ارتفاع و شکل نرمال مهره ها سبب تغییر انحناهای طبیعی ستون فقرات می شود.
– در رفتگی تدریجی مهر ه ها یا در اصطلاح علمی اسپوندیلولیستزیس : این حالت بیشتر در ناحیه ی کمر دیده میشود و با لغزش یا جابجائی مهره ها همراه می باشد. بیماران از کمر درد ، احساس جدا شدگی و لقی کمر ، گودی بیش از حد کمر و برجستگی باسن شکایت دارند.
– ضعف عضلات شکمی در اثر عوامل مختلف
پرسشهای متداول
درد گودی کمر از چیست؟
معمولاً به دلیل فشاری است که به ستون فقرات و اعصاب کمر وارد میشود. گاهی نیز دلیل آن عوارض ناشی از لوردوز است.
تشک مناسب برای گودی کمر چگونه است؟
افراد مبتلا به گودی کمر بهتر است از تشکهای طبی و سفت استفاده کنند تا تشک فرم کمر آنها را به خود نگیرد و تغییر شکل ندهد.
آیا گودی کمر باعث کوتاهی قد میشود؟
در برخی از افراد گودی کمر میتواند موجب کوتاه شدن قد شود.
دراز نشست برای گودی کمر خوب است؟
بله یکی از ورزشهای موثر در درمان لوردوز، دراز نشست است. البته باید دقت داشته باشید که این تمرین درست انجام شود. تمرین اشتباه به کمر فشار بیشتری وارد میکند.
کسانی که گودی کمر دارند چگونه بخوابند؟
بهتر است به پهلو بخوابند و از یک بالشت بین زانوها استفاده کنند یا این که در هنگام خوابیدن با قراردادن بالشت زیر پاها، آنها را بالاتر قرار دهند.
چه ورزشی برای گودی کمر خوب است؟
ورزشهایی مانند پیلاتس و حرکات یوگا و حرکات بدنسازی برای گودی کمر توصیه میشود.
برای گودی کمر به چه دکتری مراجعه کنیم؟
باید به یک متخصص ارتوپدی یا جراح ستون فقرات مراجعه کرد.
رفع گودی کمر چند سانت باعث افزایش قد میشود؟
بسته به شدت آن، درمان گودی کمر میتواند بین ۳ تا ۵ سانت موجب افزایش قد شود.
چه حرکتی برای گودی کمر خوبه؟
حرکات و ژستهای یوگا مانند گربه گاو برای درمان گودی کمر توصیه میشود. همچنین حرکات بدنسازی برای تقویت عضلات شکم و کمر میتواند به بهبود لوردوز کمک کند.
بهترین روش خوابیدن برای گودی کمر چیست؟
بهترین روش خوابیدن برای گودی کمر، خوابیدن به پهلوها است که ستون فقرات را در بهترین شکل ممکن قرار میدهد.
آیا نحوه ی نشستن در گودی کمر تاثیر دارد؟
بله، نحوه نشستن نیز در ایجاد گودی کمر تاثیر دارد. نشستن طولانی با پوزیشن نادرست بدون صندلی مناسب، باعث تغییر شکل در ستون فقرات تحتانی شده و در درازمدت باعث ایجاد گودی کمر میشود. با انتخاب پوزیشن صحیح نشستن و صندلی با پشتی مناسب میتوان میزان بروز این عارضه را کاهش داد.
عوارض گودی کمر برای همه بیماران یکسان است؟
بسته به علت بروز گودی کمر و محل ایجاد انحنا ممکن است عوارض گودی کمر متفاوت باشد، بخصوص اینکه کودکان به دلیل داشتن عضلات شکمی ضعیف بیشتر مستعد ابتلا به لوردوز هستند و از عوارض گودی کمر بیشتر آسیب میبینند.
