ورزش چه تاثیری بر دستگاه گردش خون انسان دارد ؟

ورزش چه تاثیری بر دستگاه گردش خون انسان دارد ؟

تأثیرات ورزش بر دستگاه گردش خون :

عضله ی قلب به علت نیاز شدید به اکسیژن و مواد غذایی سهم بیشتری از خون دریافت می کند . مقدار خونی که توسط قلب پمپاژ می شود توسط مقدار خونی که از سیاهرگ ها وارد دهلیز راست می شود تعیین می شود به این اصل قانون قلب می گویند.

قدرت پمپاژ قلب با تحریک اعصاب سمپاتیک و افزایش برون ده قلبی در هنگام ورزش افزایش می یابد .

به عبارتی در هنگام ورزش ۲ حالت زير ممكن است ايجاد شود :
۱- ( بر اساس قانون قلب ) خود تطبيقي قلب با خون زيادتر و افزايش قدرت پمپاژ
۲- تحريك اعصاب سمپاتيك به جاي اعصاب پاراسمپاتيك

ويژگي هاي قلب :
۱- اتصال فيبرهاي عضلاني و انقباض همزمان آنها
۲- بالاتر بودن پتانسيل عمل ماهيچه ي قلبي به علت وجود فيبرهاي پوركنژ
۳- كنترل پاراسمپاتيك

سيكل قلبي يا يك مرحله ي كامل انقباض و انبساط قلب در سه مرحله روي مي دهد :
۱) دياستازيس : استراحت كامل قلب
۲) سيستول : انقباض دهليز و بطن
۳) دياستول : انبساط دهليز و بطن

تأثير ورزش بر فشار سيستولي بيش از فشار دياستولي است .
جريان خون :
فشار خون عاملي است كه باعث جريان خون در گردش عمومي خون در بدن مي شود .
جريان خون در يك بافت عمدتاً به وسيله ي مكانيسم خودتنظيمي موضعي كنترل مي شود و نبايد نقش سيستم عصبي سمپاتيك را ناديده گرفت كه با گشاد كردن رگ ها در هنگام ورزش جريان خون را در عضلات فعال افزايش مي دهد .
فشار خون :
همان نيرويي است كه خون بر ديواره هاي رگ خوني وارد مي كند .
در هنگام ورزش به علت افزايش بازده قلب فشار خون بيشتر مي شود كه اين افزايش تحت تأثير عوامل عصبي و شيميايي است كه اين حالت در ورزش هاي ديناميك در مقايسه با ورزش هاي ايزومتريك بيشتر است .

به طور كلي سه عامل بسيار مهم همكاري دستگاه گردش خون در هنگام ورزش را در بر مي گيرند :
۱) تحريك سيستم عصبي سمپاتيك
۲) افزايش فشار شرياني :
انقباض رگ ها باعث افزايش فشار شرياني مي شود . در ورزشكاران ورزيده جريان خون عضلات مي تواند حداقل تا ۲۰ برابر افزايش يابد . با وجود اينكه عامل اصلي آن گشادي رگ هاست ولي افزايش فشار شرياني نيز تأثير زيادي در اين افزايش دارد .
۳) افزايش برون ده قلبي:
برون ده قلب برابر است با حاصل ضرب حجم ضربه اي در سرعت ضربان قلب سرعت ضربان قلب در هنگام ورزش با توجه به شدت فعاليت افزايش مي يابد .
ضربان هاي قلب در افراد معمول و ورزشكار با افزايش مصرف اكسيژن افزايش مي يابد كه افزايش ضربان قلب در ورزشكاران كمتر از افراد عادي است .
حجم ضربه اي نيز در هنگام ورزش به علت تخليه ي بيشتر قلب در هر ضربان افزايش مي يابد .

نکات ورزشی مهم برای بیماران قلبی
به عنوان فردی که بیماری قلبی دارد، حتما می‌توانید از ورزش خود لذت ببرید، اما برای بهره‌مند شدن از تاثیر ورزش بر قلب، باید نکاتی که در زیر می‌آوریم را رعایت کنید. در قدم اول توصیه می‌کنیم که پیش از شروع هر برنامه ورزشی از پزشک خود اجازه بگیرید.

از انجام تمرینات خیلی سخت که به سینه فشار می‌آورد مثل شنا سوئدی یا دراز نشست خودداری کنید.
وقتی هوا خیلی سرد، گرم یا مرطوب است، در فضای باز ورزش نکنید. انتخاب بهتر، فعالیت‌های داخل خانه مانند پیلاتس یا پیاده‌روی بر روی تردمیل است.
آب کافی بنوشید؛ نوشیدن آب حتی قبل از احساس تشنگی به خصوص در روزهای گرم بسیار مهم است. اما مراقب باشید که در نوشیدن آب زیاده‌روی نکنید!
اگر برنامه ورزشی شما برای بیش از چند روز قطع شده است (مثلاً به دلیل بیماری، تعطیلات یا آب و هوای بد)، ورزش را به آرامی شروع کنید. با سطح فعالیت کم شروع کنید و به تدریج آن را افزایش دهید تا زمانی که به جایی که شروع کرده بودید، برگردید.
اگر احساس خوبی ندارید یا اخیراً بیمار شده‌اید، ورزش نکنید. قبل از شروع مجدد برنامه ورزشی، ابتدا با پزشک خود مشورت کنید!
اگر تنگی نفس مداوم دارید، استراحت کنید و با پزشک خود تماس بگیرید. پزشک ممکن است تغییراتی در داروها، رژیم غذایی یا محدودیت مایعات برای شما ایجاد کند.
در صورت بروز ضربان قلب سریع یا نامنظم یا تپش قلب، فعالیت را متوقف کنید. پس از ۱۵ دقیقه استراحت، نبض خود را چک کنید. اگر در حالت استراحت بیش از ۱۲۰ ضربه در دقیقه است، با پزشک خود تماس بگیرید.
اگر احساس درد داشتید، آن را نادیده نگیرید. ادامه ورزش در چنین حالتی خطرناک است.
در صورت رعایت همه این موارد تاثیر ورزش بر قلب خود را مشاهده خواهید کرد و به سلامتی و تندرستی خود کمک زیادی کرده‌اید.

 

کدام ورزش‌ها برای بهبود کم‌خونی مناسب‌تر هستند؟
برای افرادی که با کم‌خونی دست و پنجه نرم می‌کنند، انتخاب ورزش مناسب از اهمیت بالایی برخوردار است. برخی از ورزش‌ها نسبت به دیگران تاثیر بیشتری در بهبود کم‌خونی دارند. در این بخش به بررسی برخی از موثرترین ورزش‌ها برای بهبود کم‌خونی می‌پردازیم:

شنا: شنا یکی از بهترین ورزش‌های هوازی است که به بهبود جریان خون کمک می‌کند. آب به عنوان یک محیط پشتیبان، فشار زیادی را از روی مفاصل و ماهیچه‌ها برمی‌دارد و امکان ورزش طولانی‌تر بدون خستگی زیاد را فراهم می‌کند. همچنین، شنا با تقویت عضلات و افزایش حجم اکسیژن مصرفی، به بهبود کم‌خونی کمک می‌کند.

وقتی صحبت از تاثیر ورزش بر قلب و ورزش‌های ایمن برای بیماران قلبی می‌شود، شنا یک فعالیت هوازی ایده آل است که برای هر سطح تناسب اندام عالی است. اگر هوا خیلی گرم است باید از پیاده روی یا دویدن در فضای باز خودداری کنید؛ بنابراین شنا یک جایگزین عالی است. مانند سایر تمرینات، شنا را به آرامی شروع کنید و به مدت ۳۰ دقیقه، پنج بار در هفته، ورزش کنید.

پیاده‌روی سریع: یکی دیگر از ورزش‌های هوازی مفید برای افراد مبتلا به کم‌خونی، پیاده‌روی سریع است. این ورزش باعث تقویت قلب و عروق می‌شود و به تدریج سطح هموگلوبین را افزایش می‌دهد.

یوگا: یوگا یک ورزش آرام و موثر برای تقویت سیستم ایمنی و افزایش هموگلوبین است. حرکات آرام یوگا می‌توانند به کاهش استرس و بهبود جریان خون کمک کنند. همچنین، یوگا می‌تواند به تنظیم تنفس و بهبود اکسیژن‌رسانی به بافت‌ها کمک کند.
این ورزش‌ها نه تنها به بهبود کم‌خونی کمک می‌کنند، بلکه از خستگی بیش از حد و ضعف جلوگیری می‌کنند. ترکیب ورزش‌های هوازی و تمرینات آرام مانند یوگا می‌تواند بهترین نتایج را برای افراد مبتلا به کم‌خونی به همراه داشته باشد.

 

مکمل‌ها و ورزش چگونه در درمان کم‌خونی تاثیر می‌گذارند؟
ورزش تنها بخش کوچکی از فرآیند بهبود کم‌خونی است و به تنهایی نمی‌تواند نیازهای بدن را تامین کند. برای اینکه افراد مبتلا به کم‌خونی بتوانند از فواید ورزش بهره‌مند شوند، باید از مکمل‌های مؤثر در درمان کم‌خونی نیز استفاده کنند. این مکمل‌ها به جبران کمبودهای مواد مغذی ضروری که بدن برای تولید گلبول‌های قرمز به آن‌ها نیاز دارد، کمک می‌کنند.

در این بخش به برخی از مکمل‌های مهم و تأثیر آن‌ها در درمان کم‌خونی و تأثیر آن‌ها بر ورزش می‌پردازیم:

آهن: مکمل آهن به عنوان یکی از مهم‌ترین مواد مغذی برای تولید گلبول‌های قرمز شناخته می‌شود. آهن برای ساخت هموگلوبین که وظیفه حمل اکسیژن را بر عهده دارد، ضروری است. ورزش‌های هوازی می‌توانند ذخایر آهن بدن را کاهش دهند، به همین دلیل مصرف مکمل‌های آهن برای افرادی که فعالیت بدنی دارند، به ویژه افراد مبتلا به کم‌خونی، ضروری است.

ویتامین B12: ویتامین B12 به تولید گلبول‌های قرمز کمک می‌کند و برای بهبود علائم کم‌خونی بسیار مهم است. کمبود این ویتامین باعث کم‌خونی مگالوبلاستیک می‌شود که می‌تواند با خستگی شدید و ضعف همراه باشد. مصرف مکمل‌های ویتامین B12 در کنار ورزش می‌تواند به بهبود سریع‌تر علائم کمک کند.

اسید فولیک: اسید فولیک نیز یکی از ویتامین‌های ضروری برای تولید گلبول‌های قرمز است. کمبود اسید فولیک می‌تواند باعث کم‌خونی شود. افرادی که ورزش‌های هوازی انجام می‌دهند، به دلیل افزایش نیاز بدن به تولید گلبول‌های قرمز، ممکن است به مکمل اسید فولیک نیاز داشته باشند.

ورزش‌های مضر برای قلب
تاثیر ورزش بر قلب همیشه کاملا مثبت نیست. اکنون ورزش‌هایی که برای قلب و کسانی که مشکلات قلبی دارند، مناسب نیستند را معرفی خواهیم کرد.

هر نوع ورزش شدیدی که برای آن تمرین نکرده‌اید
این فعالیت می‌تواند از برف پارو کردن تا دوچرخه سواری خیلی زیاد باشد. آدرنالین بیش از حد آزاد شده در اثر فعالیتی که بدن برایش آماده نبوده، می‌تواند باعث حمله قلبی افراد در معرض خطر، شود. به همین دلیل، هرگز بدون گرم کردن، ورزش سخت نکنید.

دویدن طولانی مدت
بدن انسان‌ها برای دویدن‌های خیلی طولانی مدت طراحی نشده است. گرچه دویدن به خودی خود باعث تقویت قلب می‌شود، اما دویدن خیلی زیاد، بدن را فرسوده می‌کند و نباید بیش از حد آن را انجام داد.

ورزش‌هایی که همراه با علایم و درد هستند
اگر مشغول ورزش هستید و علائمی ظاهر می‌شود، مثل درد قفسه سینه، سرگیجه و سبکی سر، سخت شدن تنفس و غیره، لازم است ورزش قطع شود و دلیل این علائم بررسی شود. بنابراین همیشه باید حواس‌تان به تاثیر ورزش بر قلب و سلامتی‌تان باشد.

 

برنامه‌ریزی یک سبک زندگی سالم با ورزش و تغذیه برای پیشگیری از کم‌خونی

برای پیشگیری از کم‌خونی و حفظ سطح مناسب هموگلوبین، ترکیب ورزش منظم و تغذیه سالم از اهمیت بالایی برخوردار است. در این بخش به ارائه توصیه‌هایی برای برنامه‌ریزی یک سبک زندگی سالم برای پیشگیری از کم‌خونی می‌پردازیم:

• رژیم غذایی متعادل: مصرف غذاهای غنی از آهن مانند گوشت قرمز، حبوبات و سبزیجات برگ سبز باید به عنوان بخش اصلی رژیم غذایی در نظر گرفته شود.
• ورزش منظم: انجام منظم ورزش‌های هوازی مانند پیاده‌روی، دویدن یا شنا می‌تواند به بهبود جریان خون و تقویت سیستم قلبی-عروقی کمک کند.
• استفاده از مکمل‌ها: در صورتی که رژیم غذایی به تنهایی نتواند نیازهای بدن به آهن و سایر مواد مغذی را تامین کند، مصرف مکمل‌های غذایی توصیه می‌شود.
• استراحت کافی: خواب کافی و استراحت بین تمرینات ورزشی برای بهبود کم‌خونی ضروری است.

جدول ورزش‌های موثر در بهبود کم‌خونی