نوشابه انرژی زا

نوشابه انرژی زا

«اولین نوشابه انرژی زا», در سال ۱۹۸۰, در امریکای شمالی به بازار آمد که در آن درصد کافئین و شکر بیش از حد معمول بود و خریداران آن بیشتر جوانان و افراد پرتحرک بودند.

اگر چه خریداران نوشابه های انرژی زا می دانستند که این نوشابه ‏ها ۱۰۰% سالم نیستند, اما همین که به آنها این امکان را می داد که ساعات بیشتری از روز را با انرژی به کار بپردازند، برای آنها کافی بود.

ترکیبات نوشابه های انرژی زا:

۱ـ کافئین: نوشابه های انرژی زا به طور متوسط حاوی ۶۰ تا ۸۰ میلی گرم کافئین است. (یک فنجان قهوه حاوی ۶۰ تا ۹۰ میلی گرم کافئین است).

کافئین علاوه بر محرک بودن, چربی سوز هم هست و در بیش از ۶۰ گیاه یافت می شود. این ماده در گیاهان نقش آفت کش دارد و سبب مرگ یا فلج شدن حشراتی که از گیاهان حاوی کافئین تغذیه می کنند، می شود.

کافئین, محرکی برای دستگاه عصبی مرکزی است و به طور موقت سبب رفع خواب آلودگی می شود. سایر اثرهای کافئین بر بدن عبارت اند از: رفع خستگی، افزایش تمرکز، اتساع عروق خونی، افزایش عملکرد جسمی و ذهنی، افزایش استقامت, ادرارآور بودن، شل کردن عضلات صاف نایچه ها و افزایش اسید معده.

نکته جالب اینکه, کافئین, اثر داروهای تجویزشده برای درمان سردرد را تا ۴۰% افزایش می دهد.

به رغم اثر مثبت کافئین بر روی بدن، باید در مصرف آن اعتدال را رعایت کرد؛ زیرا مصرف بیش از اندازه کافئین سبب ایجاد وابستگی به آن یا «کافئینیسم» می شود که علایمی نظیر: اضطراب، تحریک پذیری، انقباض عضلات، عصبی بودن، بی خوابی، تپش قلب و زخم معده را به همراه دارد.

۲ـ تائورین: «تائورین» از گروه آمینو اسیدهای غیرضروری است. آمینو اسیدهای غیرضروری, اسیدهایی هستند که بدن به دریافت آنها از محیط خارجی نیاز ندارد و خود می‎تواند آن را بسازد؛ البته ساخت تائورین در بدن، بنا به شرایط آن، متفاوت است و در بعضی از مواقع مثلا در زمان اضطراب, خستگی و بیماری ها نیاز بدن به تائورین افزایش می یابد و در آن هنگام, بدن نمی‎تواند این ماده را به اندازه کافی و مورد نیاز تولید کند.

از اثرهای تائورین در بدن می توان به ساخت بافت عضلانی اشاره کرد. تائورین از اجزای اصلی صفراست که به منظور هضم چربی ها، تنظیم کلسترول خون و جذب ویتامین های محلول در چربی به آن نیاز داریم. تائورین به همراه «روی» برای سلامتی چشم ها و حس بینایی لازم است.

تائورین نقش سم زدایی از بدن را دارد؛ زیرا آنتی اکسیدان محسوب می‎شود. همچنین, این ماده سبب کاهش فشار خون در بدن می‎شود و برای درمان اضطراب، بیش فعالی، فعالیت ضعیف مغز، صرع و آبرسانی به مغز نیز مفید است.

مصرف تائورین موجود در نوشابه های انرژی زا سبب تحریک دستگاه عصبی، افزایش انرژی، رفع خستگی، نشاط آوری، افزایش استقامت و رفع استرس می شود. برخی از پژوهش ها حاکی از آن است که تائورین احتمال مصرف الکل را در مصرف کنندگان افزایش می دهد.

۳ـ عصاره گوارانا: «گوارانا» از گیاهان منطقه امریکای جنوبی است. این گیاه نیز کافئین دارد. عصاره این گیاه, خاصیت محرک دستگاه عصبی مرکزی، افزایش انرژی، چربی سوزی و ادرارآوری را دارد.

۴ـ عصاره جین سینگ: نوعی گیاه آسیای شرقی است که مصرف آن سبب: افزایش مقاومت بدن در برابر اضطراب، تقویت حافظه، تقویت دستگاه ایمنی و عصبی و افزایش شادابی و انرژی، رفع خستگی کاهش قند خون و کاهش عوارض پیری می شود. عوارض مصرف بیش از حد آن شامل بیخوابی، تهوع، سردرد، اسهال، افزایش یا کاهش فشار خون می شود؛ البته میزان جین سینگ در نوشابه های انرژی زا کمتر از آن است که موجب این عوارض شود.

۵ـ عصاره جینگو بیلو: نوعی گیاه بومی کشور چین است که اثر مصرف آن شامل: بهبود یادگیری و حافظه، بهبود تمرکز، بهبود گردش خون، کاهش افسردگی، خاصیت آنتی اکسیدانی و ضدسرطانی است.

۶ـ ال- کارنتین: نوعی «آمینو اسید» است که آن را  کبد تولید می کند و در سوخت و ساز چربی ها نقش دارد.

۷ـ گلوکورونولاکتین: نوعی «کربوهیدارت» است که به طور طبیعی از سوخت و ساز «گلوکز» در کبد ساخته می شود و یک محرک است و در تقویت حافظه, افزایش تمرکز و رفع خستگی مفید است.

۸ـ قندها: نوشابه های انرژی زا, حاوی مقادیر زیادی از قندهای طبیعی و یا شیرین کننده های مصنوعی هستند.

۹ـ متیل زانتین ها: یک «الکالوئید» است که به صورت محرک دستگاه عصبی فعالیت می کند.

۱۰ـ ویتامین های گروه «ب»: این ویتامین ها در سوخت و ساز و افزایش سطح انرژی بدن نقش دارند.

۱۱ـ اینوسیتول: یکی از اشکال ویتامین «ب» است.

۱۲ـ آنتی اکسیدان ها: ویتامین های «آ»، «ب»، «ث» و «سلنیوم» به صورت «آنتی اکسیدان» ممکن است در نوشابه های انرژی زا وجود داشته باشد.

۱۳ـ کراتین: نوعی «اسید آمینه» است که در بدن انسان در طی سوخت و ساز پروتئین تولید می شود و انرژی مورد نیاز عضله را تأمین می کند.

۱۴ـ طعم دهنده ها و رنگ های غذایی

نوشیدنی های انرژی زا در ایران | مزایا، معایب و بهترین برندها
نوشیدنی های انرژی زا امروزه یکی از محبوب‌ترین محصولات در بین جوانان، ورزشکاران و افرادی هستند که به دنبال افزایش سطح انرژی و تمرکز خود هستند. این نوشیدنی‌ها معمولاً حاوی ترکیباتی مانند کافئین، تورین، ویتامین‌های گروه B و سایر مواد محرک هستند که باعث افزایش هوشیاری و کاهش خستگی می‌شوند. اما آیا مصرف آن‌ها همیشه مفید است؟

در این مقاله، به بررسی مزایا و معایب نوشیدنی های انرژی زا می‌پردازیم و برخی از بهترین برندهای موجود در رضوان پخش عظیمی را معرفی می‌کنیم.

ترکیبات اصلی نوشیدنی های انرژی زا
قبل از اینکه به بررسی برندهای مختلف بپردازیم، بهتر است ترکیبات اصلی این نوشیدنی‌ها را بشناسیم:

کافئین: اصلی‌ترین ماده‌ی محرک که باعث افزایش انرژی و کاهش خستگی می‌شود.
تورین: یک آمینواسید که به بهبود عملکرد مغزی و افزایش استقامت کمک می‌کند.
ویتامین‌های گروه B: نقش مهمی در متابولیسم انرژی و کاهش استرس دارند.
قند و شیرین‌کننده‌ها: برخی از نوشیدنی های انرژی زا حاوی قند بالا هستند که انرژی سریع اما کوتاه‌مدتی ایجاد می‌کنند.

مزایای نوشیدنی های انرژی زا
افزایش انرژی و کاهش خستگی: این نوشیدنی‌ها به افرادی که دچار افت انرژی هستند کمک می‌کنند تا فعالیت‌های خود را با قدرت بیشتری ادامه دهند.

تولید انرژی و رفع خستگی
خستگی یکی از حالت‌های بد بدن است. قبل از تمرین ورزشی و بعد از آن، حین درس خواندن، در حال انجام کار و فعالیت روزانه، بعد از پیاده روی و… خستگی در هر کجایی به سراغ ما می‌آید. دلیل علمی خستگی در حالت طبیعی، افزایش روند متابولیسم و کمبود منابع سوخت و انرژی در بدن است. خستگی و کسلی می‌تواند ما را از اهدافمان دور کند. برای رفع این مشکل مصرف نوشابه انرژی‌زا می‌تواند مفید باشد؛ این نوشیدنی‌ها قدرت خارق‌العاده‌ای به شما نمی‌دهند اما انرژی و توان از دست رفته را تا حدودی به شما باز می‌گردانند. محل تامین سوخت بدن، کربوهیدرات‌ها هستند، این نوشابه‌ها با اضافه کردن کمی قند و انتقال کافئین، این منبع سوخت را پر کرده و نیروی انفجاری را در بدن ایجاد می‌کنند.

افزایش تمرکز و هوشیاری: ترکیباتی مانند کافئین و تورین باعث بهبود عملکرد مغزی می‌شوند.

افزایش هوشیاری
یکی از فواید نوشابه انرژی‌زا افزایش هوشیاری و ایجاد تمرکز ذهنی است. این مسئله باعث می‌شود که این نوشیدنی‌ها تبدیل به یکی از خوراکی‌های محبوب و پرفروش برای دانشجویان و دانش‌آموزان در سراسر جهان شوند. نوشابه های انرژی‌زا با اضافه کردن کافئین، کسلی و خواب را از مغز دور کرده و توان لازم برای درک مطالب را به مغز منتقل می‌کنند. وجود عصاره‌های گیاهی مانند تائورین و جینسینگ به این هدف کمک بیشتری می‌کند.

بهبود عملکرد ورزشی: برخی از ورزشکاران از این نوشیدنی‌ها برای افزایش استقامت و قدرت استفاده می‌کنند.
کمک به رفع خواب‌آلودگی: مصرف این نوشیدنی‌ها می‌تواند در شرایطی که نیاز به بیدار ماندن دارید، مؤثر باشد.

کاهش اندوه و مقابله با افسردگی
بسیاری از اوقات افسردگی و ناراحتی بدون هیچ دلیلی یا با دلیلی بر ما غلبه می‌کنند. یکی از دلایل این اتفاق کمبود انرژی و توان جسمی و مغزی در بدن است. بی‌حالی و کسلی یکی از دلایل ناراحتی و غصه می‌باشد. با مصرف نوشابه‌های انرژی‌زا می‌توانید تا حدود بسیار زیادی بر این مشکلات غلبه کنید.

ریکاوری بدن بعد از تمرین
از مهم‌ترین فواید نوشابه انرژی‌زا، ریکاوری و بازگردانی توان به ماهیچه‌ها بعد از فعالیت‌های سنگین است. غالبا ورزشکاران بعد از تمرین دیگر نای راه رفتن هم ندارند؛ این اتفاق بسیار ناخوشایند، به دلیل از بین رفتن توان ماهیچه ها می‌باشد. مصرف نوشابه انرژی‌زا در چنین حالتی دو خاصیت مفید دارد: فایده اول، رفع خستگی و تولید انرژی برای ادامه فعالیت‌های روزانه است و فایده دوم، ریکاروی عضلات و کمک به رشد و تقویت آن‌هاست. پس در نتیجه مصرف این نوشابه‌ها با برندهای معتبر و استاندارد در اندازه‌های نرمال و طبیعی؛ نه تنها مضر نیست، بلکه مفید هم خواهد بود.

معایب و هشدارهای مصرف
افزایش ضربان قلب و فشار خون: مصرف بیش از حد این نوشیدنی‌ها می‌تواند باعث افزایش ضربان قلب و مشکلات قلبی شود.
وابستگی و اعتیاد به کافئین: مصرف مداوم نوشیدنی های انرژی زا ممکن است وابستگی به کافئین ایجاد کند.
تأثیرات منفی بر خواب: نوشیدن این محصولات در ساعات پایانی روز می‌تواند منجر به بی‌خوابی شود.
بالا بودن میزان قند: برخی از نوشیدنی های انرژی زا حاوی مقادیر بالایی قند هستند که ممکن است منجر به چاقی و مشکلات متابولیکی شوند.

مضرات نوشیدنی های انرژی‌زا:

قند موجود در نوشابه های انرژی‌زا
اکثر نوشابه های انرژی‌زا موجود در بازار مملو از شکر هستند.

مصرف نوشیدنی های شیرین شده با شکر، مانند بیشتر نوشیدنی های انرژی‌زا، منجر به افزایش قند خون می شود که می تواند برای سلامتی مضر باشد، به خصوص اگر دیابت دارید اما با یک بررسی کوتاه، می‌توان به بهترین نوع نوشیدنی از نظر میزان قند، پی برد.

به عنوان مثال اگر بخواهیم به میزان قند نوشیدنی انرژی زا رد بول در یک لیوان اشاره کنیم، می‌توان به میزانی حدود ۵۲ گرم قند اشاره کرد. همچنین در انواع دیگر این محصول، مانند: مانستر، می‌توان به ۵۴ گرم قند، اشاره نمود در حالی که نوشیدنی انرژی‌زا Energy زمزم دارای تنها ۳۰ گرم قند می‌باشد.

 

احتمال بروز بیماری‌های قلبی :
بیشتر متخصصان معتقدند که مشکلات قلبی مرتبط با مصرف نوشیدنی های انرژی‌زا در نتیجه مصرف بیش از حد کافئین رخ می‌دهد. اگرچه در صورت داشتن سابقه بیماری قلبی، ممکن است به‌صورت شدیدتری با عوارض نوشابه انرژی زا مواجه شوید. ضربان قلب نامنظم برای مصرف‌کنندگان نوشیدنی انرژی زا یک نگرانی شایع محسوب می‌شود؛ کافئین موجود در آن ها فشار خون شما را بالا می برد. قند موجود در این نوشیدنی ها به شدت برای فشار خون مضر است.

بنابراین اگر در مصرف این نوشیدنی زیاده‌ روی کنید، ممکن است با حالتی از افزایش ضربان قلب مواجه گردید که تا پیش از این تجربه نکرده‌اید. این موضوع می‌تواند در افرادی که پیش زمینه بیماری‌های قلبی دارند، خطرناک باشد. جدا از فشار خون، یکی دیگر از اثرات بسیار مخرب نوشیدنی انرژی زا در صورت مصرف بالاتر، ایست قلبی است. این خطر برای افرادی که بیماری های زمینه ای و بیماری های قلبی دارند ، به شدت بالاست بنابراین بهتر است که این نوشیدنی ها را هرگز تحت هیچ شرایطی استفاده نکنند .

 

تشویش و اضطراب:
هنگامی که نوشیدنی انرژی زا مصرف می کنید، حتی اگر اولین بارتان هم باشد، احتمال ابتلا به استرس در شما وجود دارد. همانطور که می دانید نوشیدنی های انرژی‌زا، مخصوصاً آنهایی که کافئین دارند، روی سیستم آدنوزین اثر گذار است و احساس اضطراب و استرس را در ذهن تحریک می کند و در نتیجه افرادی که از این نوشیدنی ها استفاده می کنند، بیشتر در معرض حمله ترس و وحشت هستند.

افرادی که به طور منظم از این نوشیدنی ها استفاده می کنند ، سطح سروتونین در مغز آن ها کاهش پیدا می کند. سروتونین یک انتقال دهنده عصبی بسیار مفید است و کاهش سطح آن ، عاملی برای افسردگی ، استرس و روحیه خواهد بود .

 

اثرات اعتیاد آور نوشیدنی انرژی‌زا:
یکی از اثرات بسیار مخرب در استفاده از نوشیدنی های انرژی‌زا این است که شما به آن معتاد می شوید و شبیه به سیگار یا قهوه عمل می کند. این نوشیدنی موادی داخل خود دارد که اعتیاد شما را افزایش می دهد و در نتیجه بعد از مدتی دیگر نمی توانید از آن ها دست بکشید. از طرفی اثرات مخرب آن افزایش پیدا می کند .

بهترین زمان مصرف نوشابه انرژی‌زا:
بهترین زمان برای مصرف نوشیدنی انرژی‌زا معمولا اواسط روز، بعد از ظهر و پیش از ورزش است که بدن بیشترین تاثیر‌پذیری را دارد. اواسط صبح یا قبل از ظهر به‌دلیل آن‌که برای انجام کارهای روزانه‌ خود انرژی کافی داشته باشید، نوشیدن نوشابه‌های انرژی‌زا می تواند مفید باشد.

معمولا بعد از صرف ناهار بی‌رمق می‎شوید و انرژی کافی را برای انجام کارهای عقب‌افتاده ندارید، نوشیدنی های انرژی‎زا کمک بسیاری به بازگشت انرژی اولیه می‌کنند.

همچنین پیش از ورزش برای آن‌که با توان بیشتری بتوانید ورزش کنید و از پس فعالیت‌های سخت برآیید مصرف این نوشیدنی بسیار مفید است. در واقع شما با نوشیدن نوشابه‌های انرژی‌زا سطح ایمنی بدن خود را بالا می‌برید و از آسیب‌هایی که در اثر ورزش شکل می‎گیرند، دور می‎شوید

سؤالات متداول
آیا مصرف نوشابه انرژی‌زا برای همه افراد ایمن است؟
خیر؛ مصرف نوشابه‌های انرژی‌زا برای افراد مبتلا به بیماری‌های قلبی، دیابت یا فشار خون بالا می‌تواند خطرناک باشد و باید با احتیاط یا تحت نظر پزشک انجام شود.

مصرف نوشابه انرژی‌زا چه زمانی توصیه می‌شود؟
بهترین زمان مصرف این نوشیدنی‌ها اواسط روز، قبل از فعالیت ورزشی یا هنگام افت انرژی بعد از ظهر است تا بیشترین اثر مثبت را داشته باشد.

مهم‌ترین فواید نوشیدنی‌های انرژی‌زا چیست؟
افزایش هوشیاری ذهنی، رفع خستگی، کمک به تمرکز و بهبود عملکرد ورزشی از جمله مهم‌ترین فواید نوشابه‌های انرژی‌زا هستند.

مصرف زیاد نوشابه انرژی‌زا چه عوارضی دارد؟
مصرف بی‌رویه نوشابه‌های انرژی‌زا می‌تواند باعث مشکلاتی چون افزایش ضربان قلب، اضطراب، افزایش قند خون و حتی وابستگی شود.

آیا نوشابه‌های انرژی‌زا کم‌شکر گزینه سالم‌تری هستند؟
بله؛ انتخاب نوشیدنی‌های انرژی‌زای کم‌شکر یا بدون قند می‌تواند خطرات سلامتی مانند دیابت یا افزایش وزن را کاهش دهد، البته باز هم باید در مصرف آن تعادل رعایت شود.

چرا باید به‌جای نوشیدنی های انرژی زا، جایگزین‌های طبیعی را مصرف کنیم؟

جایگزین‌های طبیعی نوشیدنی انرژی‌زا فاقد مواد شیمیایی مضر و افزودنی‌های مصنوعی هستند که ممکن است به‌سلامتی آسیب برسانند. این جایگزین‌ها انرژی پایدارتر و سالم‌تری ارائه می‌دهند و می‌توانند به بهبود عملکرد بدن و ذهن کمک کنند.

آیا مصرف آب‌لیمو و عسل به‌عنوان یک نوشیدنی انرژی‌زا طبیعی واقعاً موثر است؟

بله آب‌لیمو و عسل به دلیل محتوای ویتامین C و آنتی‌اکسیدان‌های موجود در لیمو و انرژی طبیعی عسل، می‌تواند به افزایش انرژی و تقویت سیستم ایمنی کمک کند. این ترکیب همچنین به هیدراتاسیون بدن کمک می‌کند.

چگونه چای سبز می‌تواند به‌عنوان یک نوشیدنی انرژی‌زا طبیعی عمل کند؟

چای سبز حاوی کافئین کم و آنتی‌اکسیدان‌های قوی است که می‌تواند هوشیاری ذهنی را افزایش داده و انرژی پایداری فراهم کند. همچنین، چای سبز به کاهش استرس اکسیداتیو و بهبود سلامت قلب و عروق کمک می‌کند.

آیا دم‌نوش‌های انرژی‌زا می‌توانند جایگزین نوشابه‌های انرژی‌زا شوند؟

بله دمنوش‌های انرژی‌زا مانند دمنوش زنجبیل و لیمو یا دمنوش نعناع و چای سبز، به دلیل خواص آرام‌بخش و تقویتی که دارند، می‌توانند جایگزین‌های مناسبی برای نوشابه‌های انرژی‌زا باشند و انرژی طبیعی بدن را افزایش دهند.

آیا نوشیدن آب کافی واقعاً به افزایش انرژی کمک می‌کند؟

بله هیدراتاسیون مناسب یکی از مهم‌ترین عوامل افزایش انرژی است. آب به حفظ عملکرد بهینه سلول‌ها کمک می‌کند و کمبود آب می‌تواند باعث خستگی و کاهش انرژی شود؛ بنابراین، نوشیدن آب کافی بسیار مهم است.