دلایل چاقی افراد و انواع روشهای لاغری

دلایل چاقی افراد و انواع روشهای لاغری

علم بشر با تمام یافته هایش به مثابه نوزادی نسبت به اسرار هستی بوده و دریایی از پاسخ های نیافته در باب امراض، عمل جذب و دفع، واکنش های گوناگون و بروز حالات روحی و روانی بدن انسان را در پیش روی خود دارد.
هنوز منشأ ژل های نهفته ای که یکباره از خود علائمی را بروز می دهند و برخی علت تجمع چربی و افزایش موضعی و کلی آن در بدن ناشناخته مانده است. اگر دهها هورمون چربی سوز موجود در بدن، سبب تعادل وزن و چربی متناسب می گردند، پس نباید چاقی موضع و افزایش وزن مفهومی داشته باشد.

پس چرا ال کارنیتین که سبب شل شدن چربی و تحریک و آزاد سازی آن می شود تا در اثر چرخش گردش خون وارد مرکز سلول ها شده و منفجر گردد تا چربی را بسوزاند و کالری و انرژی تولید نموده و عمل سوخت رسانی همچون بنزین اتومبیل عمل نماید، در همه ی اعضای بدن عمل نمی کند؟

به طور مثال ال کارنیتین ساختگی وقتی وارد بدن می شود، ابتدا به بیشترین محل تجمع چربی یعنی شکم و پهلو می رود و بدیهی است که با چرخش گردش خون باید در مواضع دیگر مانند ران، باسن و نیم تنه ای که چاق است نیز مؤثر افتد. اما گاهی این طور عمل نمی کند.
با این وجود این مواضع در اثر تمرین به ویژه تمرینات آئروبیکی و نیز شوک و تحرک نواحی دیگر بدن از طریق تمرمن با وزنه با تکرارهای آئروبیکی (تکرار زیاد) قابل سوخت و کاهش سایز و بدن خواهد بود. در دسته بندی آناتومیکی افراد اندومورف با ورزش مستمر و مصرف مداوم چربی سوزها می توانند بدن خود را در شرایط تیپShap و یاFitness قرار دهند، اما با قطع تمرینات ورزشی و مصرف چربی سوزها به تدریج تمایل به بازگشت به تیپ اولیه را خواهند داشت.

استعداد افزایش توده عضلانی، حجم زیاد، وزن خشک و بدون چربی قهرمانان حرفه ای با یکدیگر متفاوت بوده و علت آن نیز از نقطه نظر علمی هنوز ناشناخته است. هنگامی که حجم غذای مصرفی را در طول عمر یک فرد بررسی می کنیم، به این نتیجه می رسیم که چندین تریلی غذا وارد این بدن شده، اما هرگز رشد انسان از ژنتیکی به قد و قامت یک درخت تنومند و سر به فلک کشیده نخواهد رسید.

این موضوع که رشد قدی انسان از ۱۸ تا ۲۵ سالگی متوقف شده، اما رشد عرضی او تا پایان عمر ادامه می یابد از شگفتی های هستی است.
به طور مثال هنگامی که به بزرگترین حجم و قطر بازوی یک قهرمان حرفه ای می نگریم با وجود اینکه دور بازوی وی به حدود ۶۰ سانتیمتر می رسد، اما از نقطه نظر فیزیولوژیکی تنها ۳۰ تا ۳۴ درصد توانایی قطر عضله رشد یافته و ۶۶ تا ۷۰ درصد باقی مانده هرگز رشد نخواهد یافت. زیرا در این صورت بشر همچون هیولا و گوریلی حجیم خواهد شد.

اینها مجملی چند در ابهامات علم و دانش بشر نسبت به ناشناخته های علم بدن انسان است.

رنج چاقی با افزایش وزن و چربی بدن به عوامل ذیل وابسته است:
۱- ژننتیک،
۲- پرخوری (اعم از حجم زیاد غذا، شیرنی جات، نوشیدنی ها، غذاهای سرخ کردنی و تنقلات)،
۳- خواب بیش از حد،
۴- عدم تحرک،
۵- ترشحات زیاد تیروئید،

 

درمان چاقی چیست؟
البته ما چاقی را بیماری نمی دانیم اما همانطور که گفته شد آن را یک عامل اصلی در ابتلاء به شماری از بیماری ها و یا بدتر شدنشان می دانیم. با این حال برای از بین بردن آن ترجیح می دهیم کلمه درمان را به کار ببریم زیرا کاهش وزن می تواند در واقع نوعی درمان و یا تسهیل کننده درمان در نظر گرفته شود.

بسته به اینکه چه دلیلی پشت چاقی قرار گرفته و علت اصلی آن چیست، روش های درمان نیز متفاوت خواهند بود. دکتر طاها عنبرا در این خصوص می گویند که:

درمان چاقی در افراد با شاخص توده بدنی بین ۲۵ تا ۳۰
اگر شاخص توده بدنی بین ۲۵ تا ۳۰ باشد شخص دچار اضافه وزن است. این مساله را می توان با کمک ورزش و دنبال کردن انواع رژیم های لاغری اصولی مدیریت کرد. در واقع افرادی که در این محدوده وزنی قرار دارند بدون نیاز به مداخله پزشکی می توانند خودشان برای کاهش وزن اقدام کنند…

درمان چاقی در افراد با شاخص توده بدنی بین ۳۰ تا ۴۰
…. از طرفی افرادی که شاخص توده بدنی بین ۳۰ تا ۴۰ دارند به جز ورزش کردن و رژیم غذایی بهتر است از کمک پزشکان باریاتریک یا متخصصان تغذیه استفاده کنند. چنانچه این افراد همراه با چاقی بیماری مرتبط نیز داشته باشند دارو درمانی نیز باید در لیست درمان چاقی قرار بگیرد….

درمان چاقی در افراد با شاخص توده بدنی ۴۰ به بالا
“…. افرادی که شاخص توده بدنی ۴۰ و یا بالاتر از آن دارند باید دنبال درمان های متفاوت دیگری باشند. به عنوان مثال عمل لاغری اسلیو یا بای پس و سایر روش های مشابه می توانند راه گشا باشند. اگر واقعا شخصی با هیچ روش دیگری موفق به کاهش وزن نشده باشد در نهایت این عمل جراحی لاغری است که وزن او را کاهش داده و صرف نظر از علت چاقی، او را به سلامتی و تناسب اندام می رساند…

آمارهای هشداردهنده سازمان جهانی بهداشت درباره علت چاقی
موارد زیر تنها برخی از آمارهای این سازمان است:

چاقی از سال ۱۹۷۵ در جهان، تقریباً سه برابر شده است
در سال ۲۰۱۶، بیش از ۱.۹ میلیارد بزرگسال (۱۸ ساله و بالاتر) دارای اضافه وزن بودند. از این تعداد بیش از ۶۵۰ میلیون نفر چاق بودند.
۳۹٪ بزرگسالان ۱۸ سال به بالا (در سال ۲۰۱۶ اضافه وزن داشتند) و ۱۳٪ چاق بودند.
بیشتر جمعیت جهان در کشورهایی زندگی می کنند که اضافه وزن و چاقی در آن ها باعث مرگ بیشتر است. (در مقایسه با افراد کم وزن)
۳۸ میلیون کودک زیر ۵ سال در سال ۲۰۱۹ دارای اضافه وزن یا چاقی بودند.
بیش از ۳۴۰ میلیون کودک و نوجوان ۵ تا ۱۹ ساله در سال ۲۰۱۶ دارای اضافه وزن یا چاقی بودند.
این معضل بزرگ جهانی قابل درمان و از همه مهم تر قابل پیشگیری است.

جدول جامع علل اصلی چاقی و راه های پیشگیری

علت اصلی چاقی	توضیحات	راه های پیشگیری
۱. مصرف کالری بیش از حد	عدم تعادل بین کالری دریافتی و مصرفی منجر به ذخیره چربی می شود.	کنترل اندازه وعده ها استفاده از رژیم متعادل کاهش غذاهای پرکالری
۲. عوامل ژنتیکی	اختلال در ژن های مرتبط با متابولیسم (مثل نقص لپتین) می تواند باعث چاقی شود.	مشاوره با متخصص ژنتیک نظارت منظم وزن ورزش منظم
۳. سبک زندگی کم تحرک	فعالیت فیزیکی ناکافی باعث کاهش سوخت وساز و افزایش چربی می شود.	حداقل ۱۵۰ دقیقه ورزش هفتگی کاهش زمان نشستن پیاده روی روزانه
۴. رفتارهای تغذیه ای نادرست	پرخوری، ریزه خواری و مصرف غذاهای فرآوریشده از عوامل کلیدی هستند.	برنامه ریزی غذایی کاهش فست فود و شیرینی جات آهسته غذا خوردن
۵. کربوهیدرات های ساده	مصرف زیاد قند و شکر باعث افزایش ناگهانی انسولین و ذخیره چربی می شود.	جایگزینی کربوهیدرات های پیچیده (جو، quinoa) کاهش نوشیدنی های شیرین
۶. عوامل روان شناختی	استرس، افسردگی و اضطراب می توانند منجر به پرخوری عصبی شوند.	مدیریت استرس (مدیتیشن، یوگا) مشاوره روانشناسی خواب کافی
۷. چاقی در کودکی	افزایش تعداد سلول های چربی در کودکی، چاقی در بزرگسالی را محتمل تر می کند.	تغذیه سالم برای کودکان تشویق به فعالیت بدنی محدود کردن زمان تماشای تلویزیون
۸. اختلالات هورمونی و نورولوژیک	مشکلات تیروئید، مقاومت به انسولین یا اختلال در هیپوتالاموس می توانند باعث چاقی شوند.	چکاپ منظم هورمونی درمان دارویی تحت نظر پزشک رژیم متناسب با شرایط

 

برای جلوگیری از چاقی چه باید کرد؟
بهترین درمان پیشگیری است! این واقعا بهترین چیزی است که می توان در خصوص ریشه کن کردن هر نوع بیماری عنوان کرد. اگر هراس از این دارید که مبادا به چاقی مبتلا شوید باید از بروز آن پیشگیری کنید. برای اینکار می توانید برخی از اقدامات زیر را انجام دهید:

هر روز وعده صبحانه را میل کنید
آب زیادی بنوشید
تحرک داشته باشید
تماشای تلوزیون را کم کنید
غذاهای خانگی بخورید
برای تعطیلات، مراسم ها، گردهمایی ها و … برنامه ریزی کنید
سبک زندگی خود را سالم تر کنید
از مصرف مشروبات الکلی پرهیز کنید
در طبیعت پیاده روی کنید
چک آپ های پزشکی خود را دنبال کنید
میوه و سبزیجات تازه بیشتری بخورید
غذاهای ارگانیک و گیاهی میل کنید
آهسته غذا بخورید
و ….

بانوان بسیاری را مشاهده می کنیم که برخلاف وزن متناسب از سایز متناسبی برخوردار نیستند. یکی از دلایل آن عدم ورزش و تحرک پیش از زایمان است که موجب تجمع چربی در شکم و پهلو بعد از زایمان می گردد. دستگاه گوارش یعنی محل تخمیر غذا در این ناحیه مستقر بوده و نزدیکترین محلی که چربی ها می توانند در آنجا تجمع کنند، همین نواحی است.

غالباً نواحی شکم و پهلو را باید در سه ناحیه در نظر گرفت:
اول– بخش قدامی یا جلویی شکم که خود به سه قسمت راست، چپ و وسط شکم تقسیم می گردد.
دوم- ناحیه پهلوها.
سوم – ناحیه زیر ناف.

به طور کلی مصرف فراوان مایعات به ویژه در حین غذا، خوردن سوپ، آش، هنداونه، خربزه و طالبی در فصل گرما و پر نمودن شکم از عوامل باد کننده ی آن مثل حبوبات زیاد، سالاد فراوان و میوه ی بسیار، جملگی در حجم زیاد این نواحی مؤثر می باشند.
بدیهی است که بانوان باید بیش از آقایان در حفظ و نگهداری نواحی توجه نمایند. چرا که تغییرات آنابولیکی در دوران بارداری و تغییر شکل رحم از لحظه بسته شدن نطفه تا مراحل دوران بارداری و سرانجام زایمان در تغییر شکل این نواحی بسیار مؤثر واقع می گردند.

بزرگ شدن شکم و پهلو در اثر بی مبالاتی می تواند به تغییر شکل در لگن خاصره و چرخش این ناحیه و فروریختگی ناحیه مهره های کمری منجر گردد. دردهای کمری خانم ها در دوران بارداری به علت سنگینی جنین و تغییر شکل نواحی شکم و پهلو و مهره های کمری به همین موضوع بر می گردد. گاهی این دردها تا دوره پس از زایمان نیز ادامه می یابد.

وقتی گیاه بالا رونده ای را می بینیم که در حال کج شدن است، سعی می کنیم چوبی به آن آتل کنیم تا به تدریج گیاه صاف شود. این مثل به مثابه راهپیمایی، حرکت و سرانجام ورزش است که می تواند قد خمیده مادران و درد کمر آنها را به وضعیت نرمال و تناسب اندام بازگرداند.

همه ی اینها نمونه هایی از ناهنجاریهای جسمانی در قالب افزایش چاقی و عدم تناسب است که می توان با رعایت اصول پزشکی و ورزش و مصرف عوامل چربی سوزهای بی ضرر از درجه ی درد آنها کاست و یا به طور کل از آن خلاص شد.
امید است در آینده ای نه چندان دور به پشتوانه ی تفکر علمی افراد، مطب پزشکان خالی از بیمار شود. اما یک پزشک با وجدان به سلامت جامعه می اندیشد. بنابراین بهتر است پیش از آنکه به فکر او باشید، به سلامتی خود بیاندیشید.
سوء استفاده از احساسات جهت مقاصد سودجویانه(نگاهی به معضل چاقی)

امروزه چاقی و افزایش وزن به معضل بزرگی تبدیل شده و میلیونها انسان را در جهان رنج می دهد. چاقی غیر از اینکه ظاهر انسان را نامتناسب و زشت جلوه می دهد، بیماریهای خاصی را نیز به دنبال دارد.
از طرف دیگر، عدم آگاهی کافی مردم در مورد تغذیه و عدم انتخاب روش مناسب برای کاهش وزن، عارضه جدی تری را به دنبال خواهد داشت. بیماریهای دیابت، کبد، یبوست و التهاب روده ی بزرگ، اختلالات روانی، تنگی نفس، تورم پاها ، واریس، بیماریهای کلیوی، سرطان پستان و رحم، کرم خوردگی دندان، فتق دیافراگمی، التهاب و درد مفاصل، ایجاد موهای زائد و … از جمله بیمارهای ناشی از چاقی به شمار می روند که در نهایت باعث کاهش طول عمر و مرگ زودرس می شوند. ظاهر نامتناسب و مبتلا به انواع بیمارهای مورد اشاره، افراد چاق را نگران کرده و آنها را به تکاپو وا می دارد، به طوری که می خواهند در کوتاهترین زمان ممکن، به هر طریقی که شده، وزن خود را کاهش دهند و از این مخمصه نجات یابند.

با افزایش روز افزون چاقی، روش های مختلفی نیز برای درمان آن ارائه می شود که بیشتر آنها، غیر علمی و غیر مجاز می باشند و توسط افراد و گروه های فرصت طلب و فاقد صلاحیت، با تبلیغات وسیع و گول زننده اعمال می شوند.
اضطراب و نگرانی افراد چاق از یک طرف و عدم آگاهی کافی آنان در مورد روش مناسب برای کاهش وزن باعث می گردد تا بیماران جذب تبلیغات سوء و مخرب شوند و به این افراد و شرکتها رجوع کنند. استفاده از روشهای غیر علمی و غیر مجاز برای کاهش وزن، خود تبعات و پیامدهای خطرناکی را برای افراد چاق در پی دارد و بر مشکلات او آنها (چاقی و ابتلا به آن) می افزاید و به جرات می توان گفت، تلاش افراد در مراجعه به این گروه ها و روشهای غیر مجاز مختلف یا بی نتیجه می ماند یا با نتایج کوتاه مدت همراه است.

تشخیص اطلاعات نادرست کار بسیار ساده ای است، چرا که اطلاعات نادرست ظاهر احساسی دارند. تبلیغاتی چون: جدیدترین روشهای لاغری، راحت بدون رژیم، بدون ورزش ۳۰ کیلو در ماه، لاغری و چاقی تضمینی، ۱۰ کیلو در ۱۰ جلسه بدون برگشت، روشهای لاغری برای اولین بار در ایران، آخرین روشهای لاغری یک ساعت یک کیلو کاهش وزن، جدیدترین روشهای لاغری بین المللی و … همگی از جمله نمونه هایی از این تبلیغات جذاب هستند.

با کمی دقت و درایت در این گونه تبلیغات، باید پرسید که چگونه و با کدام شیوه علمی و مجاز می توان بدون تغییر در رژیم غذایی افراد و بدون نیاز به انجام تحرک و ورزش، ضمانت عدم برگشت پذیری وزن قبلی، در زمانی کوتاه، وزن آنها را کاهش داد.
آیا در این روشها واقعاً کاهش وزن با کاستن از چربی موجود در بدن صورت می گیرد یا با روشهای غیر مجازی که طی آن از طریق افزایش ادارا و دفع مقدار زیادی از آب بدن (با خوراندن داروهای ادرار آور) اقدام به کاهش وزن می کنند. (منظور از آوردن این نکته در زمینه پایین آوردن وزن خویش در کوتاه مدت هیچگاه از داروهای مدر استفاده ننمایید. زیرا با از دست دادن الکترولیتهای بدن، توسط ادرار، دچار شوک، تشنج و انقباض دردناک عضلانی گردیده و متعاقباً ایست قلبی و مرگ، سرنوشت محتوم شماست). بد نیست بدانید برای آن که یک کیلوگرم کاهش وزن داشته باشیم، باید ۳۰ ساعت پیاده روی کنیم و حال باید دید چگونه می توان در عرض یک ساعت اقدام به کاهش یک کیلوگرم وزن نمود؟

خوب دقت کنید. چیزی که به عنوان اضافه وزن شما را ناراحت می کند نه وزن عضلات شماست و نه وزن استخوانها و آب بدنتان؛ فقط چربی زیر جلدی و مقداری هم چربی میان بافتی است که شما را نگران کرده است. پس به فکر سوزاندن این چربیها باشید نه چیز دیگر.

هر گرم چربی حدوداً ۹ کالری تولید می کند. جهت سوزاندن یک کیلو از چربی بدن باید فعالیتی انجام دهید که ۹۰۰۰ کالری ای ۹ کالری حاصل از این مقدار چربی را به مصرف برساند. پیاده روی ساعتی ۳۰۰ کالری را به مصرف می رساند. پس جهت سوزاندن یک کیلو چربی، زمانی حدود ۳۰ ساعت پیاده روی لازم است.

عده ای از افراد به خاطر ماهیت خاص ژنتیکی بر اساس نوع پیکری شلدون، عضلانی پیکر یا مزومورف هستند و اگر بانوان دارای چنین وضعیت ژنتیکی باشند، حتی اگر چربی زیر جلدی و میان بافتی هم نداشته باشند، باز وزنی سنگین تر نسبت به هم سن و سالهای خود خواهند داشت. این افراد با حذف کردن وعده های غذایی سعی در به مصرف رساندن عضلات خویش جهت انرژی روزانه می کنند تا وزن عمومی آنها پایین بیاید. نتیجه این کار چیزی جز ضعف عمومی و ناراحتیهای مفصلی نیست. چون شما بدن خود را از مواد غذایی لازم که باید روزانه به آن برسد محروم می نمایید. لذا بدن شما در مقابل کاهش وزن عضلات از خود مقاومت نشان می دهد. به خاطر داشته باشید ژنتیک خود را نمی توانید عوض کنید.
بی تردید ارتقای دانش و آگاهی عمومی در سطح جامعه یکی از روشهای مبارزه با ترویج چنین شیوه های غیر مجاز و خطرناکی است که از جمله وظایف خطیر رسانه های جمعی و متخصصان آگاه در این رشته است.

۸ علت اصلی چاقی در انسان ها
با این تفاسیر و برای اینکه بهتر بهتوانیم به پیشگیری یا درمان افزایش وزن شدید کمک کنیم برویم و با ۸ علت اصلی چاقی آشنا شویم.

۱. مصرف بیش از حد کالری
چاقی یک شبه رخ نمی دهد و به مرور زمان شکل می گیرد. از علت اصلی چاقی که می تواند موجب اضافه وزن و چاقی مفرط شود دریافت بیش از حد کالری است. به عبارت دیگر، اگر در دریافت و سوزاندن کالری تعادل برقرار نشود، این امکان وجود دارد که در دراز مدت شخص بیش از حد چاق یا لاغر شود.

مردان به طور متوسط باید روزانه حدود ۲۵۰۰۰ کالری دریافت کنند تا بتوانند فعالیت های روزانه خود را انجام دهند و زنان نیز به ۲۰۰۰ کالری نیاز دارند.

چنانچه دریافت کالری بیش از اندازه نیاز و درخواست بدن ما باشد، بدن کالری های اضافی را به صورت چربی در بدن و مخصوصا در شکم ذخیره می کند. برای اینکه چاق نشوید حتما در دریافت و سوزاندن کالری های خود تعادل ایجاد کنید و یک رژیم لاغری و غذایی متعادل و سالم داشته باشید.

۲. عوامل ژنتیکی
اگر شخصی دارای مادر یا پدری با اضافه وزن شدید است، بیشترین شانس را برای ابتلا به اضافه وزن مفرط دارد. پس چاقی به طور قطع می تواند منشا ژنتیکی نیز داشته باشد. ژن‌های شما ممکن است بر میزان ذخیره چربی در بدن و جایی که آن چربی توزیع می شود تاثیر بگذارند.

به طور کلی ژنتیک، هورمون‌های دخیل در مقررات چربی سازی و چربی سوزی را تحت‌تاثیر قرار می‌دهد. به عنوان مثال، یکی از عوامل ژنتیکی مرتبط با چاق شدن، نقص مادرزادی لپتین leptin ناشی از جهش‌های ژن مربوط به لپتین است.

لپتین هم در سلول‌های چربی و هم در جفت تولید می‌شود. زمانی که ذخیره چربی بالا است و شخص سیر شده است، این ژن با فرستادن سیگنال به مغز باعث میشود که شخص کمتر غذا بخورد.

اگر بدن نتواند لپتین را به کافی تولید کند و یا گیرنده آن در نتیجه جهش نسبت به هورمون تحریک نشود تنظیمات طبیعی و روتین مربوط به مواد غذایی از بین رفته و چاقی رخ می‌دهد.

۳. سبک زندگی
عدم تحرک و نداشتن فعالیت های منظم مانند ورزش، عامل مهم دیگری است که باعث چاقی می‌شوند. اگر شما خیلی فعال نباشید و بیش از اندازه کالری دریافت کنید، قطعا چاق خواهید شد.

کسانی که کم تحرک هستند و غالبا به جای فعالیت می‌نشینند، کالری کمی می‌سوزانند. و به مرور زمان کالری های زیادی به شکل چربی ذخیره کرده و چاق می شوند.

فعالیت فیزیکی منظم، توده عضلانی را افزایش می‌دهد در حالی که حجم و جرم چربی بدن را کاهش می‌دهد. در مقابل، فعالیت فیزیکی ناکافی به طور معمول با کاهش توده عضلانی و افزایش بافت چربی همراه است.

برای مثال، تلویزیون تماشا کردن یک فاکتور موثر در چاقی است، زیرا قرار گرفتن در معرض تبلیغات غذایی و نوشیدنی‌ها می‌تواند تا حد زیادی بر آنچه مردم می‌خورند تاثیر بگذارد.

برای بزرگسالان توصیه می‌شود که هر هفته ۲ تا ۳ ساعت را به ورزش هوازی یا فعالیت های ورزشی اختصاص دهند. برخی از این فعالیت ها میتوانند شامل دوچرخه سواری، پیاده‌روی، یا دویدن باشد.

۴. پرخوری، ریزه خواری و سایر رفتارهای نادرست تغذیه ای
پرخوری به ویژه اگر رژیم غذایی حاوی چربی یا قند زیادی باشد منجر به افزایش وزن می‌شود. (برای مثال خوردن غذاهای فست فودی، غذای سرخ‌شده، و شیرینی ها). این مواد چگالی انرژی بالایی دارند (غذاهایی که کالری زیادی در مقدار کمی غذا دارند) و خیلی راحت باعث چاق شدن و بالا رفتن وزن میشوند.

۵. نقش کربوهیدرات‌ها در اضافه وزن
مشخصا کربوهیدرات ها به روش های مختلفی به افزایش وزن کمک می‌کنند. محصول نهایی هضم کربوهیدرات، گلوکز است. هنگامی که سطح گلوکز خون افزایش میابد، پانکراس برای آزاد کردن انسولین تحریک شده و انسولین ترشح میکند. این هورمون نیز رشد بافت چربی را افزایش داده و می‌تواند باعث افزایش وزن و چاقی شود.

دانشمندان بر این باورند که کربوهیدرات های ساده ( ماند شکر، فروکتوز، دسرها، نوشیدنی‌های نرم، آبجو، شراب و غیره) به افزایش وزن کمک می‌کنند، زیرا آن‌ها در مقایسه با کربوهیدرات های پیچیده (پاستا، برنج قهوه‌ای، حبوبات و غیره) به سرعت وارد جریان خون شده و جذب میشوند. در اغلب موارد نیز افزایش ترشح انسولین به منزله افزایش وزن در نظر گرفته میشود.

۶. عوامل روان‌ شناختی
در پاسخ به این سوال که (چه نوع بیماری باعث چاقی میشود؟) ما می توانیم به بیماری های روانی اشاره کنیم. در واقع الان می دانیم که عوامل روان‌شناختی نیز موجب چاقی در برخی افراد می شود. برای مثال، افراد معمولا در طی یا بعد از شرایط استرس زایی مانند:

مرگ یک دوست
یک بیماری شدید
یا حتی افسردگی روانی
و …
مقدار زیادی وزن به دست می‌آورند.

یعنی در چنین افرادی نیز به نظر می‌رسد که پرخوری عصبی می‌تواند وسیله‌ای برای تسکین استرس باشد. در نتیجه میتوان نتیجه گرفت مسائل روانشناختی نیز در چاق شدن افزاد دخالت دارند.

۷ . چاقی در کودکی

نرخ تشکیل سلول‌های چربی جدید به ویژه در چند سال اول زندگی سریع تر بوده و درنتیجه میزان ذخیره چربی و تعداد سلول‌های چربی بیشتر است. از همین رو تعداد سلول‌های چربی در کودکان چاق اغلب سه برابر بیشتر از کودکان عادی است. اگر شخصی در دوران کودکی در وعده های غذایی متعدد زیاد غذا بخورد و به این روند عادت کند میتواند در آینده به چاقی مبتلا شود.

۸. ناهنجاری های نوروژنیک
ناهنجاری نوروژنیک (neurogenic) اختلالی است که در سیستم عصبی انسان به وجود می آید. این اختلالات ممکن است به یک شکل ساختاری، بیوشیمیایی و یا الکتریکی رخ دهند و می‌توانند منجر به بروز برخی از علائم شوند.

برخی از این اختلالات که باعث چاقی می‌شوند شامل ضایعات یا تومورهای هیپوتالاموس، کمبود انتقال‌دهنده عصبی، نقص لپتین و مدارهای عصبی غیرطبیعی هستند.

علل چاقی و افزایش وزن
۱- عوامل ژنتیکی: عوامل وراثتی مختلفی وجود دارند که باعث افزایش وزن در افراد می شوند و حدود ۳۰% چاقی ها مربوط به این نوع عوامل می باشند.
۲- علل هورمونی: الف) کاهش فعالیت تیروئید ب) بیماری کوشینگ: در این بیماری فقط تنه چاق می شود.ج) هورمونهای جنسی: چاقی به دنبال برداشتن تخمدانها دیگر چاقیها که مربوط به افزایش یا کاهش ترشح هورمونهای استروژن و پروژسترون می باشد.
۳- چاقی به دلیل مصرف دارو: الف) قرص های ضد بارداری از شایع ترین عوامل افزایش وزن است. ب) داروهای آرامبخش، داروی اعصاب و ضدافسردگی.
۴- افزایش مصرف غذا،
۵- عدم تحرک.
با تحقیقاتی که به عمل آمده، مهمترین عامل چاقی در ایران، به خاطر عادت غذایی بد و اشتباه غذا خوردن می باشد که در واقع به عدم آگاهی کافی در مورد تغذیه و غذا بر می گردد. ولی در آمریکا مهمترین علت چاقی، مصرف زیاد غذاست. خیلی از افراد چاق مراجعه کننده اظهار می دارند، در روز غذای خیلی کم مصرف می کنند و به عبارت عامیانه می گویند حتی آب هم می خورند چاق می شوند. واقعاً هم درست می گویند. شیوع چاقی در ایران عمدتاً به علت پرخوری افراد نبوده بلکه به عادات غذایی نادرست باز می گردد.

انواع روشهای لاغری در ایران و انتخاب مناسبترین روش

۱- درمانهای دارویی:
الف) داروهای ادرار آور:این دارو باعث می شود که حجم زیادی از آب بدن در مدت کوتاهی به صورت ادرار از بدن خارج شود. در این روش بسته به میزان مصرف، ممکن است در عرض یک ساعت بدن ۲۱ لیتر آب از دست دهد، بدون آنکه تغییر در مقدار چربی داشته باشد. اکثر افرادی که اقدام به کاهش وزن سریع می کنند، مانند کاهش وزن یک کیلو در یک ساعت، از این نوع روش استفاده می کنند.
ب) داروهای ضد اشتها:این نوع داروها باعث کاهش تمایل به غذا خوردن و کاهش موقتی وزن در افراد می شوند. ولی بعد از قطع دارو، اشتها به حالت اول برگشته و وزن نیز دوباره افزایش می یابد. از طرفی در این روش فرد دچار سوء تغذیه و عوارضی مانند ریزش مو، ضعف و افسردگی می گردد. این روش هم مانند روشهای دیگر، درمان مناسبی نخواهد بود. چون مشکل چاقی با دارو و کم خوردن حل نخواهد شد.
ج) پودرهای مکمل غذایی: این پودرها حاوی انواع مواد مغذی و فیبر می باشد که می تواند جایگزین مواد مغذی مورد نیاز بدن گردد.
این روش هم درمان مناسبی نخواهد بود، چون اولاً فرد چاق نمی تواند همیشه از این پودرها استفاده کند و خسته خواهد شد، دوماً هزینه سنگینی در پی خواهد داشت و بعد از مدتی کوتاهی فرد مجبور به ترک آن خواهد شد و عادات غذایی گذشته را ادامه خواهد داد.
د) داروهای جدید که باعث می شود چربی از طریق دستگاه گوارش جذب نشود(مانند زنیکال): این هم روش مناسب یرای درمان نمی باشد. اولاً بیشتر مواد غذایی مصرفی در ایران موارد قندی و نشاسته ای می باشد و این دارو تأثیری در عدم جذب آنها نخواهد داشت. بنابراین تنها با کاهش جذب چربی نمی توان با چاقی مبارزه کرد و دوماً هزینه سنگین آن باعث می شود مدت مصرف آن خیلی کوتاه باشد.

۲- کاهش وزن از طریق انواع محلولهای لاغری، ژل، کرم، صابون و …:
این شیوه هم تنها منجر به تعریق در مناطقی از بدن شده و در عمل تغییری در مقدار چربی موجود در بدن افراد چاق انجام نمی دهد و بعد از مدت کوتاهی وزن به حالت اول بر می گردد.

۳- سونا:
سونا یکی از روشهای شایع برای کاهش وزن در ایران است. گرمای زیاد موجود در سونا باعث افزایش دمای بدن و افزایش تعریق می گردد و در نتیجه در مدتی که فرد در داخل سونا قرار دارد، مقدار زیادی آب را از راه تعریق از دست می دهد. بنابراین وزن زیادی را در این مدت از دست می دهد. اما این کاهش وزن، کاهش چربی بدن نمی باشد، بلکه کاهش وزن به شکل کاذب است و بعد از مدتی کوتاه با نوشیدن آب وزن به حالت اول بر می گردد. برای اثبات این ادعا کافی است مقداری چربی حیوانی تهیه کرده و پس از وزن کردن، آن را در سونا بگذارید. بعد از چند ساعت آن را از سونا خارج کنید و دوباره وزن کنید. خواهید دید که هیچ تغییری در حجم و وزن چربی ایجاد نشده است.

۴- شکم بندهای لاغری و پوشش پلاستیکی:
این روش هم با افزایش حرارت به صورت موضعی باعث افزایش تعریق شده، بنابراین آب بین سلولی و آب چربی شکم و اطراف آن از دست می رود. اما چربی شکم دست نخورده سر جای خودش باقیست و بعد از مدت کوتاهی با مصرف آب دوباره وزن به حال اول بر می گردد.

۵- تشکهای برقی (ترمودرمی):
این روش هم درست مثل روش قبلی فقط باعث کاهش آب بدن و کاهش کاذب وزن می شود.
۶- دستگاه الکتریکی (فارادیک) و یا کمربندهای ماهواره ای:
این روش جدیدتر از انواع دیگر است. این دستگاه دارای پدهایی مانند دستگاه نوار قلب (تست ورزش) است که به نقاطی از بدن وصل می شود و عضلات آن ناحیه را وادار به انقباض و فعالیت می کند که به این انقباضPassive غیر فعال می گویند که در مقابل انقباضActive یا فعال وجود دارد که فرد با اراده خود عضله را منقبض و آن را وادار به فعالیت می کند. از این روش کسانی استفاده می کنند که تنبل هستند و حوصله تحرک و فعالیت ندارند و یا افرادی که تحرک فیزیکی آنها توسط پزشک منع گردیده است. این روش هم راه درمان مناسبی برای کاهش وزن نخواهد بود. زیرا لازمه تأثیر گذاری آن استفاده دایمی است که خسته کننده و پر هزینه است.

۷- طب سوزنی:
این روش از روشهای قدیمی است. در این روش با قرار دادن سوزنهایی در نقاط مختلف بدن باعث کاهش اشتها می شوند. طب سوزنی برای کاهش و درمان چاقی نیست. چرا که اولاً موجب سوء تغذیه می شود و از طرف دیگر با برداشتن سوزن اشتهای فرد باز می گردد.

۸- ماساژ (ویبراتور یا جی فایو):
در این روش از طریق دست یا تسمه های لرزاننده، منطقه مورد نظر بدن را ماساژ می دهند. این روش در رفع سلولیت می تواند مؤثر باشد، اما در کاهش وزن و از بین بدن چربی نمی تواند روش مطمئنی باشد. این روش به خاطر حرکت دادن مایعات به طرف نقاط دیگر بدن باعث کاهش سایز می شود که کاذب و موقتی است.

۹- آب درمانی:
آب درمانی هم یکی از روشهای قدیمی است. در این روش بیمار فقط از آب و مایعات استفاده می کند. در روش آب درمانی هم به دلیل آن که بیمار برای مدتی از خوردن غذا محروم می شود، بعد از پایان دوره به علت محرومیت شدید غذایی اولاً مبتلا به اختلالات گوارشی می شود و ثانیاً حس خوردن غذا در او شدیداً بالا می رود و به وزن اول بر می گردد. استفاده از این شیوه فقط برای مدت کوتاهی می تواند برای بیمار قابل تحمل باشد.

۱۰- کاهش وزن از طریق ورزش:
ورزش یکی از روشهای بسیار مناسب برای برخورداری از جسم سالم و وزن ایده آل است. کاهش وزن فقط از طریق ورزش مشکل و دشوار است. همان طور که قبلاً اشاره شد مثلاً برای از دست دادن یک کیلوگرم چربی بدن، باید ۳۰ ساعت پیاده روی کرد که از نظر زمان و امکانات لازم شاید برای ما مقدور نباشد.

۱۱- کاهش وزن از طریق رژیم غذایی:
معمولاً افراد برای کاهش وزن از این طریق به شیوه هایی رو می آورند که نه تنها تأثیر مثبتی در کاهش وزن آنها نمی گذارد، بلکه آنها را دچار سوء تغذیه نیز می کند؛ مانند رژیمهای تک خوری.
حذف یک وعده ی غذایی مثل صبحانه، و با کاهش مصرف در وعده های غذایی از جمله این روشهاست. با حذف وعده غذایی فرد دچار کاهش قند خون و کاهش کارایی روزانه و حتی ابتلا به پرخاشگری می شود و در وعده های بعدی هم با پرخوری آن را جبران می کند. ضمن آنکه در روش کاهش میزان مصرف در وعده های غذایی، فرد به اندازه کافی مواد مغذی مورد نیاز مصرف نمی کند و دچار سوء تغذیه می شود.
بهترین شیوه در این میان، رژیم غذایی بر مبنای علمی آن است که در آن تمام مواد مغذی مورد نیاز بدن در رژیم غذایی تأمین می شود. این برنامه غذایی توسط کارشناسان، متخصصان و پزشکان پایه ریزی می شود.

۱۲- کاهش وزن از طریق رژیم غذایی و ورزش:
این روش بهترین و اصولی ترین روش برای کاهش وزن و داشتن وزن ایده آل است. در این روش از یک رژیم غذایی برنامه ریزی شده که در بالا به آن اشاره شد، همراه با ورزش متعادل (مانند پیاده روی) استفاده می شود. در این روش از مواد مغذی مورد نیاز استفاده می شود و خطر سوء تغذیه وجود ندارد و از طرفی با ورزش مناسب روند کاهش وزن تسریع می گردد. این روش سلامت جسم و روح را به ارمغان می آورد. و عوارضی مانند ریزش مو، چروکیدگی پوست و … را در پی نخواهد داشت. باید متوجه باشید در طی رژیم برنامه ریزی شده متخصصان تغذیه، عادت غذایی گذشته را ترک گویید و به عادت غذایی جدید انس بگیرید، که این بهترین اصل در درمان چاقی است.

لازم به یادآوری است که روشهای ذکر شده غیر از روش ۱۲، همگی دارای محاسن و معایب خاص خود می باشند. منظور از معرفی اینگونه روشها، آشنایی خوانندگان عزیز از روشهای مرسوم و رایج در ایران می باشد. اخیراً در کشورهای اروپایی با فرستادن بالن به داخل معده ایجاد سیری زودرس در فرد چاق می نمایند یا اخیراً پزشکان فردی را که ۱۸۰ کیلوگرم وزن داشت را مورد جراحی قرار داده و مقداری از روده و حجم معده این فرد را کم کردند تا جذب مواد غذایی در این فرد کم گردد.

این تصمیمات خاص متخذه از طرف متخصصان بر این اساس است که ادامه زندگی فرد با وضعیت فعلی را قرین با مخاطراتی می بینند. از این رو اقدام به چنین اعمالی می نمایند. یا دستگاه های ذکر شده هر کدام مورد استفاده پزشکی چه در ورزش و چه در فیزیوتراپی و ناراحتیهای ستون فقرات دارند، منتها استفاده از آنها جهت کاهش وزن اگر توسط پزشک متخصص و معتبر تجویز گردد با رعایت وضعیت خاص بیمار تجویز گردیده و نباید این را در رابطه با هر گونه چاقی بسط داد.

یک رژیم غذایی مناسب باید دارای چه خصوصیاتی باشد؟
۱- مهم ترین ویژگی که یک رژیم غذایی باید داشته باشد این است که تمام مواد مغذی مورد نیاز روزانه بدن را در بر گیرد.
۲- رژیم غذایی باید طوری برنامه ریزی گردد که فرد در طول روز احساس گرسنگی نکند.
۳- رژیم غذایی باید بر اساس سن، جنس، نوع و میزان فعالیت و شرایط ویژه برنامه ریزی گردد. مثلاً فردی که در دوران رشد قرار دارد با فردی که این دوران را طی کرده رژیم متفاوتی خواهند داشت.
۴- رژیم غذایی باید طوری باشد که مواد غذایی آن قابل دسترس باشد.
۵- رژیم غذایی باید با فرهنگ فرد هم خوانی داشته باشد.
۶- به دنبال رژیم غذایی، فرد نباید دچار عوارضی مانند ریزش مو، ضعف و بی حالی، افسردگی و چروکیدگی پوست شود.

نتیجه گیری:
برای اقدام به کاهش وزن، در ابتدا باید علت و عوامل اصلی چاقی را شناسایی کنید. اگر با هر روشی اقدام به کاهش وزن کنید، اما عامل زمینه ای و ریشه اصلی چاقی را از بین نبرید مطمئن باشید که چاقی پس از مدتی دوباره به سراغ شما خواهد آمد.
همان طور که افزایش وزن به صورت تدریجی صورت می گیرد، کاهش آن هم نیاز به مصرف زمانی دارد که در طول این دوره با اعمال شیوه های علمی رژیم غذایی تحت نظر پزشکان و متخصصان امر همراه با تحرک بدنی و ورزش روزانه تناسب اندام دوباره به دست آید و وزن کم شود.